Kurdipedia Dev Kürtçe bilgi Kaynağıdır
Kurdipedia hakkında
Kurdipedi arşivcileri
Öğe kaydı
 Arama
 Öğe kaydı
 Araçlar
 Diller
 Benim Hesabım
 Arama yap
 Yüz
  Karanlık durum
 Standart ayarlar
 Arama
 Öğe kaydı
 Araçlar
 Diller
 Benim Hesabım
        
 kurdipedia.org 2008 - 2026
Kütüphane
 
Öğe kaydı
İletişim
کوردیی ناوەند - Central Kurdish
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)
هەورامی - Kurdish Hawrami
English
Français - French
Deutsch - German
عربي - Arabic
فارسی - Farsi
Türkçe - Turkish
עברית - Hebrew

 Daha fazla...
 Daha fazla...
 
 Karanlık durum
 Slayt Bar
 Yazı boyutu


 Standart ayarlar
Kurdipedia hakkında
Olayla ilişkili konu
Kullanım Koşulları
Kurdipedi arşivcileri
Sizin yorumlarınız
Kullanıcı koleksiyon
Kurdipedia Sözlüğü
Ortaklarımız
Etkinlikler
Yardım
Olayların kronolojisi
 
 Daha fazla
 Kürtçe isimler
 Arama'ya tıklayın
İstatistik
Makale
  625,738
Resim
  131,369
Kitap PDF
  22,738
İlgili Dosyalar
  141,026
Video
  2,255
Dil
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish
334,666
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)
101,514
هەورامی - Kurdish Hawrami
68,581
عربي - Arabic
50,856
کرمانجی - Upper Kurdish (Arami)
31,028
فارسی - Farsi
19,581
English - English
8,809
Türkçe - Turkish
4,102
Deutsch - German
2,176
لوڕی - Kurdish Luri
1,785
Pусский - Russian
1,151
Français - French
373
Nederlands - Dutch
132
Zazakî - Kurdish Zazaki
117
Svenska - Swedish
85
Español - Spanish
68
Italiano - Italian
66
Polski - Polish
62
Հայերեն - Armenian
57
لەکی - Kurdish Laki
40
Azərbaycanca - Azerbaijani
35
Norsk - Norwegian
25
日本人 - Japanese
24
עברית - Hebrew
23
中国的 - Chinese
22
Ελληνική - Greek
20
Português - Portuguese
16
Fins - Finnish
14
Catalana - Catalana
14
Esperanto - Esperanto
10
Тоҷикӣ - Tajik
9
Ozbek - Uzbek
9
українська - Ukrainian
6
Čeština - Czech
6
ქართველი - Georgian
6
Srpski - Serbian
6
Hrvatski - Croatian
5
Lietuvių - Lithuanian
5
балгарская - Bulgarian
4
Kiswahili سَوَاحِلي -
3
हिन्दी - Hindi
2
Cebuano - Cebuano
1
қазақ - Kazakh
1
ترکمانی - Turkman (Arami Script)
1
Grup
Türkçe - Turkish
Kısa tanım
2,080
Kütüphane
1,295
Biyografi
419
Mekanlar
166
Şehitler
45
Yayınlar (dergiler, gazeteler, web siteleri, medya kuruluşları vb.)
42
Belgeler
18
Resim ve tanım
16
Video
7
Parti ve Organizasyonlar
6
Kürt mütfağı
4
Diğer
2
Tarih ve olaylar
1
Anket ve istatistik
1
Dosya deposu
MP3 
5,166
PDF 
36,210
MP4 
4,778
IMG 
251,127
 Hepsi bir arada 
297,281
 İstatistik
İçerik araması
Fata Reş
Grup: Biyografi
Başlık dili: Türkçe - Turkish
Kurdipedia çalışanları ulusal arşivimizi objektif, tarafsız, sorumlu ve profesyonel bir şekilde kayıt altına almaktadır.
Copy Link
0
E-Mail
0
Facebook
0
LinkedIn
0
Messenger
0
Pinterest
0
SMS
0
Telegram
0
Twitter
0
Viber
0
WhatsApp
0
Değerlendirme
Mükemmel
Çok iyi
Orta
Kötü değil
Kötü
Favorilerime ekle
Bu makale hakkında yorumunuzu yazın!
Öğenin tarihçesi
Metadata
RSS
Seçilen konunun resmini Google'da arayın!
Seçilen konuyu Google'da arayın.
کوردیی ناوەڕاست - Central Kurdish0
Kurmancî - Upper Kurdish (Latin)1
English - English1
عربي - Arabic0
فارسی - Farsi0
עברית - Hebrew0
Nederlands - Dutch0
Svenska - Swedish0
Español - Spanish0
Italiano - Italian0
Français - French0
Deutsch - German0
Ελληνική - Greek0
Azərbaycanca - Azerbaijani0
Тоҷикӣ - Tajik0
Hrvatski - Croatian0
Polski - Polish0
Português - Portuguese0
Srpski - Serbian0
Ozbek - Uzbek0
Esperanto - Esperanto0
Kiswahili سَوَاحِلي - 0
ქართველი - Georgian0
Cebuano - Cebuano0
балгарская - Bulgarian0
हिन्दी - Hindi0
Čeština - Czech0
Lietuvių - Lithuanian0
Catalana - Catalana0
қазақ - Kazakh0
українська - Ukrainian0
Pусский - Russian0
Fins - Finnish0
Norsk - Norwegian0
日本人 - Japanese0
中国的 - Chinese0
Հայերեն - Armenian0
Fata Reş
Fata Reş
Fata Reş

Kürt kadınları içinde savaşçı kimliğiyle en fazla öne çıkan Fata Reş, dünya basınında ‘Kürt Amazon’ olarak hala tanınıyor. 
Fata Reş diğer bilinen adıyla Kara Fatma’nın doğumu ve ölümü hakkında net bir bilgi yoktur. Kara Fatma, Sinemilli aşiretinin reisi Kara Bilal’in kız kardeşidir. Kara Fatma, takriben 1820-30’lu yıllarda Emiran köyüne gelin olarak gider. Yaklaşık 1840’lı yıllarda Kara Bilal ölür ve yerine Beko Ağa getirilir. Ancak aşiret, iki sene sonra zulmünden dolayı kendisini ağalıktan indirir ve yerine Kara Bilal’in oğlu Ali Ağayı getirir. Kendisi beş yıl ağalıkta kaldıktan sonra ölür. Çocuklar yetim kalınca evine “Male Dölükan” denmiştir. Aşiret, bu aşamada en yetkin kişi olarak Fata Reş’ı yani Kara Fatma’yı reisliğe getirir.
Fata Reş, 1853 yılında Kırım Savaşı başladığında padişahın tüm Osmanlı tebaasına yaptığı çağırıya uyarak, 300 dolayında süvari ve piyade ile bu savaşa katılmak üzere İstanbul’a gider. İngilizler ve Fransızlarda Osmanlı ile birlikte savaşa katıldıklarından İstanbul, Avrupa’dan gelen askerler, yazarlar, gazeteciler, gezginler ve ressamlarla doludur. Bu nedenle, bir köylü kadının komutasında İstanbul’a gelen bu gönüllü milis birliği, hem batılıların hem de İstanbul halkının büyük ilgisini çeker.
Fata Reş Avrupa basınında
Bunlardan biri o sırada Ayasofya’nın tamiri ile ilgilenen ünlü sanat tarihçisi Gusieppe Fossati’dir. Gusieppe’nin çizimleri 15 Nisan 1854 tarihli L’Illustration Journal Universel dergisi aracılığı ile Fransız basınında yer alır. Gravürün altında ‘Kara Fatima, l’héroine du Kürdistan, a’ Constantinople’ yani ‘Kürdistan kahramanı Kara Fatma İstanbul’da yazmaktadır.
Kara Fatma’nın bu seferi özellikle Avrupa medyasında geniş bir yer tutar. Bu yıllarda at sırtına binerek bir “erkek” gibi Üsküdar meydanında dolaşır. Örneğin; The İllustrated London News, Globus, Le Tourdu Monde, Svenska Family-Journalen, Kadınlar Dünyası gibi İngiliz, Alman, Fransız, İsveç ve Osmanlıca gazete ve dergilerinde Kara Fatma’ya ilişkin bir dizi haber çıkar.
Hayatı ile ilgili birçok anlatım mevcuttur
Kara Fatma’nın bu gezisi konusunda ilk haber The İllustrated London News adlı gazete de “Kara Fatma İstanbul’da” başlığıyla yayımlanır. 22 Nisan 1854 tarihli gazete Maraşlı aşiret reisi Fata Reş Xanim’in İstanbul ziyaretine geniş yer ayırır. Haberde bu Kürt kadınının 300 savaşçısıyla birlikte İstanbul’a Osmanlı sultanlığına bağlılığını bildirmek üzere I. Abdülmecid ile görüşmek için geldiği belirtilir. Habere göre Fata Reş, ilgiyle karşılanmış ve sultan tarafından sarayda ağırlanmıştır. Haberde Fata Reş’in kocasının daha önce sultanla uyuşmazlık yaşadığı ve Kandiya Zindanı’na atılmış olduğu da belirtilir. Kürt kadın tarihinde önemli bir yer tutan Fata Reş Xanim’in (Bazı Kürt bölgelerinde Fata Nêr – Erkek Fatma olarak bilinir) hayatı ile ilgili çeşitli rivayetler bulunmaktadır.
Kürt Bir Amazon Fata Reş
Kara Fatma, İngiliz ve Fransız basınının yanı sıra Alman Basınına da yer alır. 1868 yılında ünlü Alman antropoloji ve etnoloji dergisi Globus’da yayımlanan gravürlü bir yazıda da Kara Fatma’ya yer verilir. Kara Fatma burada da “Kara Fatma, eine kurdische prinzessin” (Kürt Prensesi Kara Fatma) olarak nitelendirilir.
Fata ile Jeanne d’Arc benzerliği
Bir İsveç dergisinde 1881 yılında Kara Fatma üzerine “Bir Amazon” adlı bir yazı yayımlanır. Yazıda yüzyılımızda Tassos Clorinda’nın Kürt Kara Fatma adlı bir benzerinin ortaya çıktığı belirtilmekte, ayrıca Kara Fatma ve Jeanne d’Arc arasındaki benzerliğe dikkatler çekilerek Revanduz’lu olduğu belirtilir.
Kara Fatma’ya ilişkin Türkçe literatürü Cumhuriyet öncesi ve sonrası olmak üzere ikiye ayırmak gerekir. Osmanlı döneminde 1867 yılında Kara Fatma’ya değinen ilk kişi, tarihçi ve Fırka-i İslâhiye komutanlarından Ahmet Cevdet Paşa’dır. Yazar, Islahat hareketinin bir özet-rapor niteliğindeki Ma’ruzat adlı eserinde; Kara Fatma’nın, Cerid aşiretinin bir oymağının kethüdası olduğunu söyler. Osmanlı yayınlarında Kara Fatma’ya bir “Amazon” olarak değinen ilk kişi, Ahmed Midhat Efendi olur. Sonradan Kürt yazarlarının da kaynak olarak aldığı bu yazı “Amazonlar Yani Cengaveran Zenan” (Amazonlar yani savaşçı kadınlar) başlığını taşır.
Cumhuriyet döneminde Kara Fatma konusunda yapılan yayınlarda, Fırka-Islahiye komutanlığında bulunmuş Gazi Ahmet Muhtar Paşa’nın, Kara Fatma’ya ilişkin bir anısına yer verilir.   Kara Fatma on altı atlıyla birlikte Paşa’yı karşılamış, Çukurova’da Ceyhan nehrinin geçilmesinde kendisine yardımcı olmuş, yol açmış. Bu alıntı Cumhuriyet dönemi yayınlarında her zaman kaynak ve kanıt olarak gösterilir. Oysa Osmanlı dönemindeki yazı ve alıntılarda buna yer verilmez. Bazı Türkçe kaynaklarda “Türk” kadını olarak gösterilir.
Cumhuriyet dönemi yayınlarında Kara Fatma’nın gerçek kimliği ve kişiliği karartılır ve bu isim, Milli Mücadele’ye katılan kadınlara verilen bir ortak isme dönüşür. Tıpkı “Mehmetçik” gibi… Bu nedenle, gönüllü bir savaşçı olarak Kara Fatma çok daha önemli bir kişilikken, aynı isim bizzat Mustafa Kemal  tarafından birçok kadına mansıp olarak verilir.
‘Padişahım siz Kürtçe bilseydiniz, Türkçe bilmenize gerek kalmazdı’
Eski Kürt kaynaklarında Kara Fatma’nın adına pek az rastlanır. Bilindiği kadarıyla ilk kez Kamuran Bedirhan’ın 1937 yılında Almanya’da yayımlanan Adler Von Kürdistan adlı kitabında kendisinden övgü ile söz edilir. Padişah, Kara Fatma’ya sorar: “Senin gibi böyle kahramanlıklar gösteren birisi, nasıl olurda Türkçe bilmez?” bu soruya karşılık Kara Fatma şu yanıtı verir. “Padişahım eğer siz Kürtçe bilseydiniz, sizin Türkçe bilmenize gerek kalmazdı.”
Mehmet Bayrak’ın yaptığı alan çalışmasına göre Kara Fatma, Maraş Kürtleri arasında bugün hala Fata Reş ve Fato Paşa olarak biliniyor. Soyundan gelenlerden bir bölümü de “Fataraş” soyadını taşıyor. Sinemilli aşiretinin yoğun olarak yaşadığı Engizek Dağın da hala onun adına izafeten “Nale Fataraşe” adıyla anılan konaklama yerlerinin bulunduğu bir dere ve yayla bulunuyor.
Batı literatüründe Amazon Kürt, Kürt Prensesi, Kürdistan Aslanı, Kürdistan Kahramanı gibi sıfatlarla anılıyor.[1]
Bu başlık 3,459 defa görüntülendi
Bu makale hakkında yorumunuzu yazın!
HashTag
Kaynaklar
[1] İnternet sitesi | Unknown کوردیی ناوەڕاست | Mardin ROJ
İlgili Dosyalar: 1
Bağlantılı yazılar: 5
Grup: Biyografi
Başlık dili: Türkçe
Cinsiyet: Kadın
Diri?: Hayir
Doğduğu ülke: Kuzey Kürdistan
İkamet Yeri: Kurdistan
Kişilik tipi: Askeri
Kişilik tipi: Aşiret Reisi
Lehçe : Türkçe
Öldüğü ülke: Kuzey Kürdistan
Ulus (Millet): Kürt
Teknik Meta Veriler
Ürün Kalitesi:99%
99%
Bu başlık Sara Kamela tarafından 19-01-2022 kaydedildi
Bu başlık en son Hawrê Baxewan tarafından 19-01-2022 tarihinde Düzenlendi
Başlık Adresi
Bu başlık 3,459 defa görüntülendi
QR Code
Bağlantılı dosya - Sürüm
Tür SürümEditör Adı
Fotoğraf dosyası1.0.1130.90 KB19-01-2022 Sara KamelaS. K.
Daha fazla
  

Kurdipedia.org (2008 - 2026) version: 18
| İletişim | CSS3 | HTML5

| Sayfa oluşturma süresi: 0.141 saniye!
Lütfen Bekleyiniz