Taxa #Eşrefiyê# – bajarê #Heleb# ê
Taxa Eşrefiyê li bakurê Helebê ye û ji hêla rûber û nifûsê ve yek ji mezintirîn navçeyên niştecihbûnê yên bajêr e. Cihê wê yê nisbeten bilind li ser deverên berfireh ên bajêr dinêre, û ew dike deriyek girîng a bajarî û civakî ku Helebê bi herêmên wê yên bakur û gundewarên derdorê ve girêdide. Vê cihê Eşrefiyê ji hêla mezinbûna nifûsê û tevgera rojane ve kiriye taxek stratejîk.
Taxa Eşrefiyê bi giranî di nîvê duyemîn ê sedsala 20-an de wekî encamek berfirehbûna bilez a bajarî ku Helebê bi zêdebûna nifûsê û hatina malbatên ji deverên gundewarî û herêmên cîran ên ku li derfetên kar û jiyana bajarî digerin, jiyaye, derketiye holê. Bi demê re, tax veguherî qadeke niştecihbûnê ya mezin ku bi hezaran malbatên ji paşxaneyên civakî û çandî yên cihêreng lê diman, û ev yek karakterek demografîk a dewlemend û cûrbecûr da Eşrefiyê.
Taybetmendiyek berbiçav a taxa Eşrefiyê nifûsa girîng a Kurd e, ku beşek girîng ji tevna civakî ya taxê pêk anîne. Di dehsalan de gelek Kurd li Eşrefiyê bi cih bûn, çi ji ber koçberiya ji gundên Kurdan ên li bakurê Sûriyeyê, çi jî ji ber guhertinên aborî û civakî yên ku wan ber bi lêgerîna aramiyê li bajarekî mezin ê wekî Helebê ve birin. Ev hebûn beşdarî wê yekê bûye ku taxê rengekî çandî yê bêhempa bide, ku zimanê Kurdî di jiyana rojane, li bazar û di têkiliyên cîrantiyê de, li kêleka Erebî, tê dîtin, û cîhekî pirzimanî û pir-nasnameyî diafirîne.
Ji hêla mîmarî ve, taxa Eşrefiyê bi piranî ji avahiyên betonî yên teng pêk tê, ku bi kolanên teng û navçeyên bi nifûseke qelebalix ve girêdayî ne. Bazarên piçûk û qerebalix, firoşkarên kolanan, firotgehên xwarinê û atolyeyan pir in, ku wê di tevahiya rojê de dike taxek zindî. Tevî ku xizmetên sînorkirî li gorî taxên din ên Helebê hene jî, Eşrefiye ji bo birêvebirina jiyana rojane xwe dispêre toreke navxweyî ya têkiliyên civakî û hevkariya di navbera niştecihan de.
Girêdanên malbatî û cîrantiyê, nemaze di nav civaka Kurd a li taxê de, roleke girîng di pêşxistina hestek xurt a aîdiyet û hevgirtinê de lîstine. Di gelek rewşan de, kolanek an avahiyek yekane vediguhere yekîneyeke civakî ya hevgirtî ku tê de niştecih kêfxweşî û xemgîniyê parve dikin û di rûbirûbûna krîzên aborî û debara jiyanê de hevkariyê dikin. Di salên şerê Sûriyeyê de, taxa Eşrefiyê zirareke mezin dît, hem ji hêla binesaziya xwe ve û hem jî ji ber zexta nifûsê ya ji ber koçberiya navxweyî çêbû. Tax bi hezaran malbatên ku ji deverên din reviyabûn pêşwazî kir, ev yek qerebalixî û zehmetiyên xwe zêde kir, lê di heman demê de rola xwe wekî stargehek ji bo koçberan û cîhek ji nû ve avakirina jiyanê xurt kir. Civaka Kurd, digel pêkhateyên din ên taxê, roleke zelal di parastina hevgirtina civakî û pêşîgirtina li hilweşîna tevna civakî de lîst.
Îro, Eşrefiyê mîkrokozmosek civaka cihêreng û zindî ya Helebê temsîl dike, ku çand, ziman û şêwazên jiyanê yên cûda di yek cîhî de li hev dicivin. Di nav qerebalixa bazaran, dengên zarokan û axaftinên cîranan de, Eşrefiyê taxek dimîne ku ruhê bajêr di hemî nakokiyên wê de temsîl dike: xizanî û berxwedan, êş û hêvî, û cûrbecûriyek ku karakterek mirovî ya bêhempa dide wê. [1]
Çavkanî û Wêne: Kurdîpêdiya - wergera ji zimanê erebî. [1]