ئەلەپەشە قارەمانو ڕۊمانێ هۆرامیې
نویستەی: #ئەسعەد ڕەشید#
یەکەم بەشە
ڕۊمانەو ئەلەپەشەی، نویستەی مامۊسای ئېژا ئیبراهیم میکە عەلین.
ڕۊمانەو ئەلەپەشەی، وەرۋیرو نویسەر ئیبراهم مەیکە عەلی، ئی ڕۊمانە هەرچن ئینا قاڵبێ تاریخینە، باس جە ژیوای کەسێ نامڎاری دەگاو هانەگەرمڵەی کەرۊن هەکە چا سەردەمە وەڵینانە، یانی سەردەمو دەسەڵاتو بەگزاڎەکا هۆرامانی و دەسەڵاتی ئایینی شېخەکانو بیارې ، تەوېڵې، باخەکۊنی، کە یاگې سەرنجەو ئاڎیشاو فرەو خەڵکی بییەن، کەسێ وریا و بە سەلېقە و ئازا، کەسێ ئەمین و قسەزان و چەنەئاما، ڕامیار و سەرلەشکەرو بەگزادەکا لهۊنی.
کاتێ دەسکەرمېن بە وانایۆ ئی ڕۊمانەیە، فکر و خەیاڵمان مەگېڵۊوە پەی سەردەمانێ کە هۆرامی خاوەنو پاگێوە هېقمی و دەسەڵاتێ ناوچەیی بییەن. بەگزاڎەکې هۆرامانی چوونکوم تاریخێ ڕامیاری و فەرمانداری کۊنشان بییەن ناوچەکەنه، ڕېخې حوکومداریشان هۆرامانەنە پەی چڼەها دۆرانا کوێبېنېرە، ئاڎې پاریزگاری جە بییەی خەڵکی کەرېنې و پارېزنای پیروزی ناوچەکەی سەرو شاناشاوە بییەن، بەڵام بە فاڕیای هامکېشە ناوچەیی و دۆڵەتییەکا، هۊتەرەو سوپاو وڵاتە داگیرکارەکا پەی سەرو کورڎەسانی بە گرڎی و هۆرامانی بە تاییبەتتی، چانەی زیاتەر نەتاواشا هۆرامانی پارېزنان، ناچاریې هۆرامانشان جییائاست و ئاوارې شارەکانو پانیشتو کوردەسانې بیې و فرېشا غەریبینە سەرەشا نییاوە، ئا سەردەمە پەی ئەلەپەشەی گولتەرین سەردەم بې، نەمەنەی دەسەڵاتو هۆرامییەکا، ئاڎش تووشو خەمباری و ناڕەحەتی کەرد، چوونکوم خاس زانې کە گۆرەیی و ئېژایی هۆرامانی ئامېتەن چەنی دەسەڵاتی وېشانەی، بەڵام کاتێ خەڵکې لاییڎې و پۊساڵ پۊشې مجیا ملو هۆرامانیرە، ئیتر هەم وەشی سرووشتی خوڎاکردیش، هەم ئازاڎی خەڵکەکەیش نمەمەنۊ، پەوکەی ئیتر ئەلەپەشە، چەمېش بەرایی نمەڎا پاسگاو داگیرکاری بوینۊ، ناچار چەنی بنەیانەکەیش و قوم و کەسە نزیکەکاش ماواو وېشا جییامازان و مەیان پەی هۆرامانو ئی دیمی و دەگاو گوڵپ و گەچینەی نیشتەجایې مەبان.
ڕۊمانەو ئەلەپەشەی پېسە گرڎ ڕۊمانێ کاتێ مێنە وەردەسو وانەری و دەس بە وانایۆش کریۊن، هەر وانەرێ پەی وېش و بە پاو یاوەنەی و زۆقی ئەدەبیش و قووڵی فکریانەیش وەشی جە وانایۆش مەگېرۊن، چەنی ئانەیچە بڕێ دیمەنې و واتە و واچې و بەشې دلې ڕۊمانەکەی مەبان بە یاگې فکریانەی وانەری و پەنەوازەن هەکە پەیلواو وېش سەرشان بنویسۊ، منیچ پېسە هەر وانەرێ ڕۊمانەکەی چن یاگێنە سەرنجەم مدرێنەو یاوانە پەیلواو وېم زیاڎکەرڎەن پەیش، بە ئومېڎو دوڵەمەڼکەرڎەی ڕۊمانەکې.
* ئەلی کوڕە گۆرەو سوفی ئازیزی، پەرسێش کەرڎە ئەو تاتەیش: چی نامەکې من عەرەبییەنە؟ ئەی ئا گرڎو نامە وەشە هۆرامیې هەنې، چی نامێوە هۆرامییەتا نەنیانا؟
سوفی ئازیز، مەڵامەتو ئانەیشە گېڵناوە پەی ئانەی هەکە ژەنەکېش (مەتی پەسەڼە) بنەچە یارەسانەنەو لاو ئاڎیشاوە و بە عەقیڎەو ئاڎیشا حەزرەتو عەلی جیلوەو خوڎایەن سەرو زەمینیۆ، یام ڕۊشنتەر یەکەمین جیلوەوحوڎایەن سەرو زەمینیۆ، چوونکووم دمای ئاڎیچی خوڎای گۆرە بە چن ڕەنگێ تەر و سەرو شکڵو چن پیاخاسێنە پېسە (باڵوڵی ماهی و سان سەهاکی و بابا خوشێنی و ....، هتر) وېش ئەرمانان. ئانەی یاگې سەرنجیەنە یارسانەکې ژەن و ژەنوازی جە سنوورو وېشانە نمەترازیۊ، بەڵام مەشۊم ئا بنەیانە وەڵتەر باوەڕو وېشا فاڕابۊ و موسوڵمانې بیېبا! بەهەرحاڵ، بەڵام ئەشۊم ئانەیە بزانمې هەکە ڕاو ڕەچەو یارسانی ئایدولوژیا نییەن، هەم ئاینێ ئاسمانی و ئاشکەرا نییەن، یام یارسان، یام نەخێر.[1]