=KTML_Bold=لە ساڵی 2024 با خۆڕاگربین=KTML_End=
#سیروان حوسێن مەخمووری#
هەرێمی کوردستان هەر لەسەرەتای دروستبوونیەوە بووەتە ناوچەیەکی ئارام و کۆکەرەوەی هەموو ئازادیخوازانی عێراق و ناوچەکە، بەجۆرێک لەپاش ساڵی (2003) نەخشە ڕێگای بنیادنانی دەوڵەتی عیراق لەم هەرێمەوە کێشرا و بووە چەتری کۆکەرەوەی لایەنە سیاسیەکانی عێراق و ناوچەکە، ئەمە وێڕای ئەوەی بەئارامترین ناوچەی ڕۆژهەلاتی ناوەراست ناوزەند دەکرا لەلایەن وڵاتانی هەرێمی و نێودەوڵەتی و هاوپەیمانانەوە و لەزۆربەی کێشە و ململانێیەکانی مەزهەبی و سیاسی لەعیراق دەسەلاتدارانی هەرێم لەسەرووی هەموویانەوە (سەرۆک بارزانی) ڕۆڵی میانگێری و لێک نزیکبوونەوەی لایەنە ناکۆکانی دەبینی، سەرەڕای ئەمە لەرووداوەکانی بەهاری عەرەبی و شەڕی #داعش# هەرێم بووە چەترێک و پەناگەیەک بۆ لێقەوماوان و پەنابەرانی ولاتانی هەرێمی، ئەوسا زۆر هەوڵ درا هەرێمی کوردستان ئەو بارودۆخەی هەیە لەناوی ببەن و ئەمن و ئاسایشی تێک بدەن.
پیلانەکانی وڵاتانی هەرێمی لەسەرووی هەموویانەوە ئێران و گروپە نزیکەکانی لەعێراق نەیانتوانی هەزمی ئەو سەرکەوتن و پێشکەوتنانەی هەرێم هەیەتی بیکەن، بۆیە پیلانەکانیان بەم شێوەیە جێ بەجێکرد:
هەنگاوی یەکەم: لەساڵی (2013) یەکەم هەنگاوییان بەبڕینی بودجە و مووچەی خەڵکی کوردستان دەستی پێکرد.
هەنگاوی دووەم: لەساڵی (2014) سوپای عیراق بەفەرمانی (نوری مالیکی) زۆربەی پارێزگاکانی سووننەکانی تەسلیم بەداعش کرد و لەپاشان کە بودجە و مووچەی هەرێمیان بڕی لەپاڵ ئەمەش داعش هێرشی کردە سەر ناوچە دابڕێندراوەکان و هەرێم، کاتێ هێزە تیرۆرستەکانى داعش ویستیان کوردستان داگیربکەن و ئەم هەرێمە ئارامە لەناو ببەن سەرەراى بوونى قەیرانى دارایی و برینى مووچە و قوتى خەلک لەلایەن بەغداوە ، بەلام جەماوەرى کوردستان شان بەشانى هێزەکانى پێشمەرگە بە درێژایی (1050 کم) توانیان سنوورى بەرگرى و بەرخۆدان و خۆراگرى و خۆنەچەمێنن دروست بکەن و بەرگرى لە دەزگا شەرعیەکانى ئەم هەرێمە و خەلکەکەى بکەن و ناوچەکە بە ئارامى رابگرن و بە ئارامگەى لێقەوماوان و دەربەدەرەکانى تر بمینێ.
هەنگاوی سێیەم: لەساڵی (2017) سووپای چەند وڵاتێک و گروپەکانی حەشد و هاوپەیمانەکانی هێرشیان کردە سەر ناوچە دابریندراوەکان و هەرێمی کوردستان، ئامانجی ئەو هیرشکردنە کۆتایی هێنان بوو حکومەتی هەرێم و قەوارەی هەرێم کە لەدەستووری عیراقی دانی پێنراوە، هەرچەندە بەشێک لەناوچە دابرێندراوەکان تەسلیم کرا و بەڵام هێزە شەرعیەکانی پاراستنی حکومەتی هەرێم لە(پردێ، قەرەچووغ، سەحێلا) گەورەترین بەرخۆدان و بەرگرییان تۆمارکرد و خەونی نەیارانیان لەگۆڕنا.
هەنگاوی چوارەم: کاتێ ئێران و لایەنە نزیەکانی خۆی هەموو جومگە سەرەکیەکانی ولاتی عیراقیان کەوتە دەستی لەیەکەم هەنگاوییان کۆنترۆلی (دادگای فیدرالی) یان کرد کە لەسەر مەبدەئی تەوافق دامەزرا بوو گۆرییان بۆ مەبدەئی زۆرینە و کەمینە، کە پێکهاتەی شیعە هەژموونی خۆی بەیاسایی کرد و کردیە چەکێک دژی سووننەکان و هەرێم بەکارییان دەهێنن، بەجۆرێک هەموو بریارەکانی دژی هەرێمە ئیستا دەبینین.
هەنگاوی پێنجەم: ئەم هەنگاوەی ئێران و هاوپەیمانەکانی دەمێکە لەناوەخۆی هەرێم جێبەجێان کردووە بەڵام ئەنجامی نەبووە ئەویش ئەنجامدانی خۆپیشاندان و نانەوەی ئاژاوە و پشێوی لەهەرێم بووە، هەموو کات ئەم هەنگاوەیان لەپارێزگای #سلێمانی# دەست پێ دەکرێت و وەک کارتێکی فشار لەسەر حکومەتی هەرێم بەکاردەهێنن، دەکرێت و ئاساییە داخوازییەکانی خۆپیشاندەران مافی خۆیان و ڕەوا بێت، بەڵام سیاسیەکان بەکارییان دەهێنن بۆ ئەجێندای خۆیان.
هەنگاوی شەشەم: ئێران و گروپە میلیشیاکان دەمێکە لەڕێگەی مووشەک و درۆنەوە هێرش دەکەنە سەر هەرێم بەبیانووی جیاجیا و لاواز، کە تەنها ئامانجیانە ئارامی و سەقامگیری هەرێم تێک بدەن...
=KTML_Bold=ساڵی 2024 پێویستە خۆڕاگربێت=KTML_End=
گرنگی و بایەخی و رووداوە هەستیارەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست وادەخوازێت حکومەتی هەرێم و کوردستانیان بەرگەی نەهامەتی و ناخۆشییەکانی ئەم ساڵە بگرن، هەر لەسەرەتای شەڕی حەماس و ئیسرائیل ئیدارەی (جۆ بایدن) هەوڵی کۆنترۆلکردنی سنووری شەڕەکەی دا لەسەرەتادا ئەو ستراتیژەی بایدن بووە خالی ناکۆک لەگەل ئیسرائیل، چونکە ئیسرائیلیەکان لەگەل فراوانکردنی بەرەی جەنگ بوون بەلام ئەمەریکیەکان و بەتایبەتی ئیدارەی بایدن لەگەل سنووردارکردنی شەرەکەیە، بەجۆرێک دەبینین ڕۆژانە لەعیراق و سووریا و یەمەن هێرش دەکرێتە سەر بنکە و هێزەکانی ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی لەلایەن ئێران و گروپەکانی خۆی لەم ولاتانەدا، لەبەرامبەردا ئەمەریکا تەنها لەحاڵەتی بەرگری کردن لەخۆی وەستاوە و وەلامدانەوەکەشی ئەو کاریگەرییە سەربازییەی نیە لەسەر ئەم هێزانە، چونکە ئیدارەی (بایدن) لەمانگی 10ی سالی 2024 کۆتایی دێت، مەبەستیانە ئەم ماوەیەش ئەو ستراتیژە پەیرەو بکەن کە بریتیە لەفراوان نەکردنی بەرەی جەنگی (رووسی و ئۆکرانی) و(ئیسرائیلی و فەلەستینی) بۆناوچەکانی ڕۆژهەلاتی ناوەراست، لەحالەتی بەرگری دەبن.
ئەم ستراتیژەی ئەمەریکا لەلایەن ئیران و هاوپەمانەکانییەوە بەهەل دەزاندرێت گورزی کوشندەیان لێ بدرێت، لەهەمان کاتیشدا ئێرانیەکان باش لەوە تێگەیشتوون ئیدارەی داهاتووی ئەمەریکا لەساڵی (2025) جیاواز دەبێ لەگەل ئەوەی ئێستا و لەبەرژەوەندی ئێران و هەژموونەکەی نابێت.
لەم نیوەندەش هەرێم لەرابردوو ڕووبەرووی ئەم هەموو پیلانانە بۆتەوە، کەئێستا ئیران و هاوپەیمانانی لەعیراق لە (2024) ئەو بابەتانە وەک کارت دژی هەرێم پێکەوە بەکاردەهێنن وەک کارتی (دادگای فیدرالی، بودجە و مووچە، لێدانی مووشەک و درۆن، خۆپیشاندان، دەست تێوەردان لەهەلبژاردنی هەرێم)، ئەوەی پێشبینی دەکرێت ئەم کارتانە بەیەکەوە بەکاربهێنن بۆ کۆتایی هێنان بەقەوارەی هەرێم، پێویستە حکومەتی هەرێم خۆراگری ئەوجارە جیاواز دەبێت ئەوەی لە (10) ساڵی رابردوو بەرامبەر بە هەرێم بەکاریان هیناوە، ئەوساڵ هەمووی لەیەک سالدا بەکاردەهێنن.
ئێران ئەگەر بەردەوام بێت لەسەر ئیستفزازکردنی ئەمەریکا لەناوچەکە و لەبەرژەوەندییان بدرێت بەبەردەوامی لەوانەیە ئەو ئیدارەیەی ئەمەریکا بەناچاری بەرەی جەنگ فراوان بکەن، هەرچەندە ئەستەمە ئەمەریکا ئەو بریارە بدات و پیچەوانەی ستراتیژی خۆیان کار بکەن بەلام بەناچاری بەشیوەی سنووردار کارەکە ئەنجام دەدەن.
ئەوەی پێویستە بۆ هەرێمی کوردستان کەلەسەر بەرژەوەندییەکانی ئەمەریکا هەژماردەکرێت و حکومەتی هەرێم بەهاوپەیمانێکی ستراتیژی دادەنرێت بۆ ئەمەریکا لەناوچەکە، هەربۆیە هێزی پێشمەرگە بەهێزێکی نزیک لەخۆیان هەژماری دەکەن و بودجە و هاوکاری و پێدانی چەک و تەقەمەنی و مەشق و ڕاهێنانیان پێدەکەن، دەتوانین لەپاش 2003 تاوەکو ئێستا تاکە دەستکەوتی ئیدارەی ئەمەریکا لەعیراق مانەوەی پێکهاتەی کوردە وەک هاوپەیمان و دۆستی ولایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا دادەنرێت، بۆیە دەبێت سیاسەتی هەرێم لەگەل بەرژەوەندی یەکانی ئەمەریکا بێت، بەدڵنیاییەوە بەدەربازبوونی هەرێمی کوردستان لەسالی 2024 لەم هەموو قەیرانانە سەرکەوتنی یەکجارەکی بەدواوە دەبێت. [1]
=KTML_Bold=تێبینی: ئەم بابەتە بە ڕێنووسی سەرچاوەی ئاماژە پێکراو نووسراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=