$باشووری کوردستان$
- داگیرکەری ئێران بە درۆن هێرشی کردە سەر کامپی ماڵە پێشمەرگەکانی کۆمەڵەی زەحمەتکێشان لە #سورداش# . سێ پێشمەرگە برینداربوون، پاشان یەک لە پێشمەرگەکان بەناوی غەزال مەولا بەهۆی سەختیی برینەکەیەوە گیانی لەدەستدا.
- داگیرکەری ئێران بە دوو درۆن هێرشی کردە سەر #هەولێر#، درۆنەکان لەلایەن فڕۆکەکانی هاوپەیمانان لە ئاسمانی #خەلیفان# تەقێنرانەوە و هیچ زیانێکی لێنەکەوتەوە.
[1][2]

ئەمڕۆ یادی تاوانێکی گەورە و زامێکی ساڕێژ نەبووی گەلی کوردستان دەکەینەوە، کە 38 ساڵ لەمەوبەر، ڕژێمی پێشووی عێراق، لە پێناو سڕینەوە و قڕکردنی گەلی کوردستان، شاڵاوی جینۆساید و کۆمەڵکوژیی ئەنفالی ئەنجامدا.
ئەنفال یەکێک بوو لەو زنجیرە پلانە دڕندانانەی دوژمنانی گەلەکەمان بۆ قڕکردنی نەژاد و ناسنامەی بوون و سڕینەوەی مۆرکی نەتەوەیی کورد لەسەر خاک و زێدی ڕەسەنی خۆی.
ڕژێمی #بەعس#ی ڕووخاو کە دارێژەر و جێبەجێکاری بەرنامەی جینۆسایدی دژی گەلی کوردستان بوو، جگە لە وێرانکردنی دێهاتەکان و ئەنفالکردنی خەڵکەکەى و کۆکردنەوەی هاووڵاتیان لە ئۆردوگا زۆرە ملێکاندا، دەستیشی برد بۆ پاکتاوی جەستەیی گەلەکەمان، کەلتور و زمان و ژینگە و سروشتی کوردستانیشی جینۆسایدکرد، بەو ئامانجەی جارێکیتر خاک ئاو و هەوای کوردستان جێگەیەکی شیاو نەبێت بۆ ژیان.
دوابەدوای ئەو شاڵاوە دڕندانانە و لە ئازاری ساڵی 1991 خەڵکی کوردستان، بەسەرجەم چین و توێژەکانەوە ڕاپەڕین و لە چەند رۆژێکدا تەواوی شارو شارۆچکەکانی کوردستانیان لە بەعس پاککردەوە و بۆ هەتاهەتایە کۆتاییان بە زوڵم و ستەمی چەندین ساڵەی ئەو رژێمە هێنا کە ئەنفال و کیمیاباران و جینۆساید و سەدان تاوانی تری دژ بە گەلەکەمان ئەنجامدابوو.
وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان وەک ئەرکێکی سەرەکی بەردەوامە لەهەوڵەکانی بۆ زیاتر ناساندنی کەیسە جیاوازەکانی ئەنفال وەک جینۆساید، کە دەرهەق بە گەل و خاک و ژینگەی کوردستان ئەنجام دراوە، ئامانجی وەزارەتمان ئەوەیە کە ئەم تاوانانە لە ناوەندە هەرێمی و نێودەوڵەتیەکان زیاتر بناسێنرێت.
هەر بۆیە جارێکی تریش جەخت لەسەر داواکاری ڕەوای خەڵکی کوردستان و کەسوکارى قوربانیان دەکەینەوە بۆ ئەوەی حکومەتی عێراقی فیدڕاڵ بۆ ئەوەی پرسی قەرەبوو کردنەوەی زیان لێکەوتوانی دەستی ڕژێمی پێشوو جێ بەجێ بکات و لە چوارچێوەی ماددەی (132)ی دەستووری عێراقدا بە ئەرکی یاسایی و دەستووریەی خۆی هەستێت و لە هەمان کاتدا گەرەنتی ئەوە بدات کە ئەمجۆرە کۆمەڵکۆژیانە لە عێراقی نوێدا هەرگیز دووبارە نەبنەوە.
نەمریی بۆ شەهیدانی ئەنفال و سەرجەم شەهیدانی کوردستان
سەربەرزی بۆ خانەوادە کانیان. [1]

#وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوان#
#14-04-2026#
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

زامە قووڵەکانمان هەمیشە هانمان دەدەن بە وەفادارییەوە، خزمەتی خەڵک و خاکەکەمان بکەین. تاوان و مەرامەکان بۆ سڕینەوەی گەلەکەمان بەشێکن لە مێژوویەکی تاڵ، بەڵام ورەیەکە بۆ مانەوە و بەهێزیی ئیرادەی نەتەوەیی و کوردبوونمان کە قەت هیچ هێزێک نەیتوانیوە لەناوی بەرێت.
تاوان و کارەساتی ئەنفال کە جینۆسایدکردنی گەلەکەمان بوو، برینێکی گەورەی سەر دڵمانە، ئازارێکە بۆ هەمیشە لەبەردەمیدا رادەوەستین و دەست لەسەر سنگ یادی لەدەستدانی ئازیزانمان دەکەینەوە.
لەم ڕۆژەدا جەخت لەوە دەکەینەوە کە لە خەمی قووڵی کەسوکاری سەربەرزی ئەنفالکراوان تێدەگەین و هەوڵی #یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان# ئەوەیە کە خەم و ئازارەکان بگۆڕێت بۆ هیوا و بونیادنانی ژیانێکی نوێ کە ئەمەش بە برایەتی و پێکەوەییمان دەبێت تاوەکو پێکەوە کاربکەین و هەنگاوبنێین بۆ خزمەتکردنی خەڵکە خۆشەویستەکەمان.
دروود و سڵاو بۆ گیانی پاکی شەهیدانی ئەنفال و سەرجەم شەهیدانی کوردستان [1]

#بافڵ جەلال تاڵەبانی#
سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

شاڵاوە بەدناوەکانی ئەنفال، یەکێک لە دڕندانەترین شاڵاوەکانی پاکتاوی نەژادی و جێنۆساید بوون کە لەلایەن ڕژێمی پێشووی عێراق لە دژی گەلی کوردستان ئەنجام درا و بووە هۆی بێسەروشوێن بوون و شەهیدکردنی هەزاران خەڵکی بێتاوانی کوردستان و خاپوورکردنی هەزاران گوند و دێهاتی کوردستان.
ئەم جێنۆساید و کۆمەڵکوژیيانەی بەرانبەر خەڵکی کوردستان کران، پێویستە هەمیشە لە یادماندا بمێنن و نەوەکانمان بزانن کە دەستکەوتەکانی ئێستامان بە ئاسانی بەدەست نەهاتوون و کەسیش خێری پێ نەکردووین، بەڵکوو بەرهەمی خەبات و خوێنی هەزاران شەهیدی سەربەرزی کوردستانە.
لەم یادەدا، جەخت دەکەینەوە کە پێویستە حکومەتی عێراق بەرپرسیاریەتيی ئەخلاقی و دەستووريی خۆی جێبەجێ بکات و بەشێوەیەکی شایان، قەرەبووی بنەماڵە و کەسوکاری ئەو شەهید و ئەنفالکراوانەی کوردستان بکاتەوە.
لە سی و هەشتەمین ساڵیادی ئەنفالدا، سڵاو لە گیانی پاکی ئەنفالکراوان و سەرجەم شەهیدانی کوردستان. [1]

#مەسرور بارزانی#
سەرۆکی #حکومەتی هەرێمی کوردستان#
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

بە ناوی خوای گەورە و میهرەبان
ئەنفال برینێکی قووڵە لە دڵی هەموو خەڵکی کوردستان، یەکێکە لە گەورەترین تاوانەکان کە لەلایەن دەسەڵاتدارانی پێشووی عێراقەوە بە شێوەیەکی سیستەماتیک و ئامانجدار لەدژی گەلی کوردستان پیادە کرا. لە ئەنجامی ئەو کردەوە نامرۆڤانەیەدا سەد و هەشتا و دوو هەزار هاوڵاتیی کورد بە بێ ئەوەی هیچ تاوانێکیان کردبێت و تەنیا لەبەر کوردبوونیانەوە بێسەروشوێن و شەهید کران. هەروەها کیمیابارانکردن، تەعریب، دەرکردنی بەزۆر، گۆڕینی دیموگرافی و وێرانکردنی هەزاران گوند و هەوڵدان بۆ تێکدانی هەموو بنچینەکانی ژیان لە کوردستان، بەشێکی تری ئەو تاوانانە بوو کە حکومەتی پێشووی عێراق لەدژی گەلی کوردستان ئەنجامی داوە.
ئەنفال زوڵمێکی زۆر گەورە بوو لە هەمانکاتدا وانەیەکی گرنگە بۆ نەوەکانی ئێستا و داهاتوو کە نابێ لەژێر هیچ بارودۆخێکدا فەرامۆش بکرێت. پێویستە لە ئاستی نێودەوڵەتی ئەم تاوانە بە جینۆساید بناسرێت و لە ئاستی عێراقدا ئەو دڵنیاییە هەبێت کە ئەم تاوانانە لە بەرانبەر گەلی کوردستان هەرگیز دووبارە نابنەوە. هەروەها ئەرکی سەرشانی دەوڵەتی عێراقە قەرەبووی ئەنفال و ئەو جینۆسایدە بکات کە لەدژی میللەتەکەمان ئەنجام دراوە.
لە یادی سی و هەشت ساڵەی کارەساتی ئەنفالدا هەزاران سڵاو بۆ گیانی پاکی شەهیدانی ئەنفال و هەموو شەهیدانی کوردستان دەنێرین، و هاوبەشی خەم و ئازاری خێزان و کەسوکاری سەربەرزی ئەنفالکراوانین. [1]

#مەسعود بارزانی#
#14-04-2026#
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

ئەمڕۆ یادی بەئازارى (38) ساڵەی شاڵاوە بەدناوەکانی ئەنفالى 1988 دەکەینەوە. ئەو تاوانە سامناکەى ڕژێمی پێشووی عێراق ئەنجامى دا کە زياتر لە 182 هەزار منداڵ، ئافرەت، پیاو و گەنجی بێتاوانى کوردستانى، تيايدا بوونە قوربانی. ئەنفال تەنيا تاوانێک نەبوو، بەڵکوو هەوڵی نەزۆکى سڕینەوەی تەواوى گەلێکى ئاشتيخواز بوو کە برینەکانی تا ئێستاش لە جەستەی نیشتماندا ماون.

لەم یادەدا، سەری ڕێز و نەوازش بۆ گیانی پاکی شەهیدان دادەنوێنین و سڵاوی ئەمەکداری بۆ بنەماڵە و کەسوکاری خۆڕاگریان دەنێرین. بەپێی بڕیاری دادگای باڵای تاوانەکانى عێراق، دووپاتى دەکەينەوە کە بەرپرسياريەتيى حکوومەتی فیدراڵیی عێراقە قەرەبووی ماددی و مەعنەویی کەسوکاری قوربانییان بکاتەوە.
لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی، لە هەوڵەکانمان بەردەوام دەبین بۆ ئەوەی ئەنفال وەک جینۆساید بناسرێت. وەک ئەرکێکی مرۆیی و نیشتمانی، لە پرۆسەی بەدواداگەڕان و گێڕانەوەی ڕوفاتی پیرۆزی شەهیدان بۆ باوەشی نیشتمان درێخى ناکەين و هەرچى لە توانادا بێت دەبێ خزمەتى زیاتر بە کەسوکارى ئەنفالکراوان بکرێت.
لەم یادەدا، جەخت دەکەینەوە کە پاراستنی قەوارەی دەستووریی هەرێمی کوردستان و دەستکەوتەکانمان، تەنیا بە تەبایی و کارى هاوبەشی تەواوی لایەنە سیاسییەکان و پێکهاتەکان دەبێت. ئەمە گەورەترین وەفایە بۆ خوێنی شەهیدان و گەرەنتیی داهاتوویەکی باشترە بۆ نەوەکانمان کە بە ئومێدەوە لێى دەڕوانين.
سڵاو و دروود بۆ گیانی پاکی شەهیدانی ئەنفال و تەواوی شەهیدانی کوردستان. [1]

#نێچیرڤان بارزانی#
سەرۆکی هەرێمی کوردستان
#14-04-2026#
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

لە یادی 38 ساڵەی شاڵاوە بەدناوەکانی ئەنفال، کە تێیدا 182 هەزار مرۆڤی بێتاوان بە ژن و منداڵ و پیر و گەنجەوە بە دەستی ڕژێمی فاشیستی #بەعس# کۆمەڵکوژ و زیندەبەچاڵ کران؛ تاوانێکی گەورەی لەبیرنەکراوە لە مێژووی گەلی کوردستان، کە دەبێت هەموو تاکێکی نەتەوەی کورد لە ئێستا و ئایندەدا یادی ئەم تاوانە ترسناکە بەرز ڕابگرێت و هەموو هەوڵەکانمان بۆ ئەو ئامانجە بێت کە نەتەوەی کورد جارێکی دیکە دووچاری کارەساتی جینۆساید نەبێتەوە. بە توندی ئیدانەی هەموو هزرێکی شۆڤێنی و هەموو جۆرە جینۆسایدێک دەکەین، دەبێت حکومەتی فیدراڵ قەرەبووی شایستەی ماددی و مەعنەوی کەسوکاری سەربەرزی قوربانییان بکاتەوە. دروود بۆ ڕۆحی پاکی شەهیدانی ئەنفال و سەرجەم شەهیدانی ڕێگای ڕزگاریی کوردستان. [1]

#شۆڕش ئیسماعیل#
وەزیری پێشمەرگەی #حکومەتی هەرێمی کوردستان#
#14-04-2026#
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=

​لە دوای ڕاگەیاندنی ئاگربەست لە نێوان ئەمریکا و ئێران، ئەمە بۆ جاری دووەمە بە درۆنی بۆمبڕێژکراو هێرش دەکرێتە سەر هەرێمی کوردستان.
​ئەمڕۆ سێشەممە، ڕێکەوتی 14ی نیسانی 2026، لە چەند کاتێکی جیاوازدا، بە چوار درۆنی بۆمبڕێژکراو هێرش کرایەوە سەر هەرێمی کوردستان.
​ئێمە لێرەوە جەخت لە هەڵوێستی نەگۆڕی هەرێمی کوردستان دەکەینەوە کە هەرگیز بەشێک نەبووە لە هیچ شەڕ و ململانێیەک؛ داواش دەکەین چیتر سەقامگیریی هەرێم و ئارامیی هاووڵاتییان نەکرێنە ئامانج. [1]

#​وەزارەتی ناوخۆ#ی #حکومەتی هەرێمی کوردستان#
14ی نیسانی 2026
=KTML_Bold=⚠️ تێبینی: ئەم بەڵگەنامەیە وەکوو خۆی ئەرشیڤ کراوە، کوردیپێدیا هیچ دەستکارییەکی نەکردووە!=KTML_End=