🔓 چوونەژوورەوە
➕ تۆمارکردنی بابەت
📁 زۆرتر ...
ژنکوژینامە - وەشانی 2ەم
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅 20-03
🏠 دەستپێک|📧 پەیوەندی|💡 دەربارە!
|
📅 ئەمڕۆ 20-03 لە مێژوودا
📅کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
📅 رۆژەکان
📆20-03-2019
📆19-03-2019
📆18-03-2019
📆17-03-2019
📆16-03-2019
📆15-03-2019
📆14-03-2019
📂 زۆرتر ...
📅20 March
📝 بەڵگەنامەکان
📊 ئامار و راپرسی
✌️ شەهیدان
💚 ئەنفالکراوان
☪ قوربانیی شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی - داعش
😞 قوربانیی شەڕی ناوخۆ
👩 قوربانیی توندوتیژی
📅 رۆژی لەدایکبوون
📅 رۆژی کۆچی دوایی
|💳 کۆمەکیارمەتیمان بدە بۆ پێکهێنانی کوردیپێدیایەکی باشتر. تەنانەت کۆمەکێکی بچووکیش دەبێتە یارمەتیدەرمان.
یارمەتیی ئێوەمان دەوێت بۆ:
* بەدەستهێنانی تەکنەلۆجیای باشتر و خێراتر...
* دانانی ئۆفیسێک بۆ رێکخراوی کوردیپێدیا لە باشووری کوردستان.
* دامەزراندنی چەند کارمەندی تایبەت بەخۆیەوە، تا بەردەوام ناوەڕۆکی کوردیپێدیا باشتر بکرێت.
|📕 پەڕتووکخانەگەورەترین و پۆلێنکراوترین پەڕتووکخانەی دیجیتاڵی کوردی! - (9,914) پەڕتووک|||
📅 20-03-2019
باکووری کوردستان
- پارێزگاری دەوڵەتی تورک لە جۆلەمێرگ لە 31 ناوچەی پارێزگای جۆلەمێرگ قەدەغەی هاتووچۆی راگەیاند. ئەو قەدەغەکارییەی دەوڵەتی تورک ناوچەکانی گەڤەر، چەلێ، شەمزینان و جۆلەمێرگ دەگرێتەوە. قەدەغەکارییەکەی دەوڵەتی تورک بە پاساوی ئاسایشی هاووڵاتییانی مەدەنی بۆ ماوەی 15 رۆژ بەردەوام دەبێت.[3]
- پۆلیسەکانی دەوڵەتی تورک ئەمڕۆ هەڵیانکوتایە سەر چەندین ماڵی هاووڵاتییان و بەڕێوەبەرایەتییەکانی هەدەپە و دەبەپە و پاڵێوراوی هەدەپە بۆ هەڵبژاردنی شارەوانییەکان لە وان و 22 کەسیان دەستگیرکرد. ناوی کەسە
📅 20-03-2019
🏷️ پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
نەورۆز پیرۆز
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
📅 19-03-2019
باکووری کوردستان
- سەڵاحەدین کۆلانچ هاوسەرۆکی پارتی دیموکراتیکی هەرێمەکان (دەبەپە) لە شاری جزیری پارێزگای شرنەخی باکووری کوردستان لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە دەستگیرکرا.[2]
رۆژهەڵاتی کوردستان
- بەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، هێزەکانی سپای پاسداران لە گوندی ئاڵیاوێی سەر بە شاری شنۆ، پێشیان بە بەڕێوەچوونی ڕێوڕەسمی جێژنی نەورۆز گرتووە.[4]
- بەپێی هەواڵی گەیشتوو بە ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، ڕێوڕەسمی جێژنی نەورۆزی مەلەکشاهی بە هۆی گوشاری هێزە ئیتلاعاتییەکان لەو شارەدا هەڵوەشایەوە
📅 19-03-2019
🏷️ پۆل: رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
خەڵکی شەنگال بە ڕێپێوانێک هەڵوێستی حکومەتی عێراقیان شەرمەزارکرد
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
👫 ڕەئووف شێخ جەمیل؛ رەئووف جەمیل عەزیز
هۆزانەوان، نووسەر، لێکۆڵەر
رەئووف جەمیل عەزیز
لەساڵی 1962 لەسلێمانی لەگەڕەکی مەڵکەندی خوار شەقامی ئیبراهیم پاشا لەدایکبووە.
خوێندنی سەرەتایی و ناوەندی لەسلێمانی، خوێندنی ئامادەیی کشتوکاڵی لە بەکرەجۆ تەواو کردووە.
لە پایزی ساڵی 1980 پەیوەندیکردووە بە لیژنەی چالاکی پێشمەرگەی ناوشارەوە تا راپەرینی 1991.
لە 18-06-1993 بووە بە ئەفسەری ئاسایش لە شارۆچکەی پێنجوێن و چوارتا.
لە دوای 31ی ئاب (31-08-1996) رۆیشتووە بۆ دەرەوەی وڵات لە ئەڵمانیا نیشتەجێ بووە.
ئەندامی کۆمیتەی یەکێتی بووە لە ئەڵمانیا، شار
👫 ڕەئووف شێخ جەمیل؛ رەئووف جەمیل عەزیز
🏷️ پۆل: کەسایەتییەکان
ڕەئووف شێخ جەمیل؛ رەئووف جەمیل عەزیز
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
✌️ شێخە فەتاح شێخە - رابەر
ساڵی 1962 لە رواندز لەدایکبووە. ساڵی 1982 لەلایەن بەعسییەکانەوە بۆ یەک ساڵ زیندانی دەکرێت. پاش ئازادبوونی پەیوەندی دەکات بە هێزی پێشمەرگەوە.
رۆژی 20-03-1991 لە کەرکوک شەهید دەبێت.
✌️ شێخە فەتاح شێخە - رابەر
🏷️ پۆل: شەهیدان
شێخە فەتاح شێخە - رابەر
کلیک بکە بۆ زانیاریی زۆرتر و وێنەی گەورەتر!
🔥 جەژنە جەژنی کوردستانە جەژنی نەورۆزە؛ بە تیشکی ئاگر دەنووسم جەژنە پیرۆزە.. نەورۆزتان پیرۆز..
📊 بابەت 272,913 | وێنە 52,066 | پەڕتووک PDF 9,914 | فایلی پەیوەندیدار 30,366 | 📼 ڤیدیۆ 145 | 🗄 سەرچاوەکان 11,023 |
📌 رۆژەڤ
📂کاندیدەکانی هەڵبژاردنی 2018
📂کاندیدی پارتە کوردییەکان
📂عەفرین
📂خۆپیشاندان
📂بوومەلەرزە
📂حەشدی شەعبی
📂کەرکوک
📂جەلال تاڵەبانی
📂مووچە
📂ریفراندۆم
📂داعش
ئەنجام: 27 تۆمار دۆزرایەوە، لاپەڕە 1 لە 3 ژمارەی تۆمار لە لاپەڕەیەکدا:
ریزبەندی














ℹ️
🔄 نوێکردنەوە
📥 Export to MS Excel
Facebook
Twitter
Google+
LindedIn
Viber
Facebook Messenger
WhatsApp
Email
📋 Copy Link to Clipboard
📊 200 دەزگا ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر درا به یارمەتیخوازانی ناوچە بێبەشەکانی ئیلام | 🏷️ پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!
200 دەزگا ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر درا به یارمەتیخوازانی ناوچە بێبەشەکانی ئیلام
📊 ئامار و راپرسی

بەشی ئێران / ئیلامئیلام- له ڕێوڕەسمێکی تایبەت به حەوتەی دەوڵەت له شاری ئابدانانی پارێزگای ئیلام، 200 دەزگای وانێت به شێوەی هاوکات درا به یارمەتیخوازانی ناوچه بێبەشەکانی پارێزگای ئیلام.
بە پێی هەواڵی کوردپرێس، لەم ڕێوڕەسمەدا زیا ڕەزایی بەڕێوەبەری گشتیی کۆمیتەی ئیمدادی پارێزگای ئیلام وێڕای ئاراسته کردنی ڕاپۆرتێک سەبارەت بە بارودۆخی کاری یارمەتیخوازانی ئەوم پارێزگایه، وتیشی: ئەوساڵ گوژمەی ڕەخساندنی هەلی کاری کومیتەی ئیمداد 2 و نیو هێنده بووه که وەها هەڵکشانێک له ساڵانی ڕابردوودا وێنەی نەبووه.
بەڕێوەبەری کۆمیتەی ئیمدادی پارێزگای ئیلام وێڕای ئاماژه به پێدانی 200 دەزگای ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر به یارمەتیخوازانی ئەم پارێزگایه وتی: له پێناو کڕینی ئەم چەند دانه کەرەسەی ڕاگواستنه پتر له 7 ملیاڕد تمەن گوژمه تەرخان کراوه.
ڕەزایی وتیشی: لەم ڕێژەی گوژمەیه، 6 ملیاڕد تمەنی قەرز بووه که له لایەن سندوقی کارخولقێنی ئومید تەرخان و دابین کراوه و بڕی 500 ملیۆن تمەن له لایەن کارخانەی سازێنەری ئەم ئۆتۆمبێلانه داشکانی بۆ کراوه و بڕی 500 ملیۆن تمەنیش پشکی یارمەتیخوازانی خاوەن ئەم ئۆتۆمبێلانه بووه.
ڕەزایی جەختی کردەوه: بەشێکی زۆر له خێزانه یارمەتیخوازەکانی ئەم ڕێکخراوه دانیشتووانی گوندەکان و ناوچه بێبەشەکانی پارێزگایه و پێدانی ئەم 200 دانه دەزگا ئۆتۆمبێله به ئامانجی له سەر کار دامەزراندن له گوند و ناوچه دوورەکان ئەنجام دراوه.
بەڕێوەبەری گشتی کومیتەی ئیمدادی پارێزگای ئیلام له درێژەدا ڕوونی کردەوه: 24 دەزگا لەم 200 دەزگا ئۆتۆمبێله، هی یارمەتیخوازانی شاری ئاودانان بووه که دانیشتووی ناوچەی گوند و بێبەشەکانی ئەم شارەن.[1]
27-08-2017

🗄 سەرچاوەکان
[1]📡 ماڵپەڕ | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی کورد پرێس - 27-08-2017

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:📊 ئامار و راپرسی
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 27-08-2017
📈 جۆری ئامار و راپرسی💁 هاوکاری (مرۆڤایەتی، سەربازی و ...)
🏙 شار و شارۆچکەکان⚪ ئیلام
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 91% ✔️
91%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Aug 27 2017 10:21PM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (ئەڤین ئیبراهیم فەتاح)ەوە لە: Sep 2 2017 5:36AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (ئەڤین ئیبراهیم فەتاح)ەوە لە: Sep 2 2017 5:36AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 1,510 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
200 دەزگا ئۆتۆمبێلی بارهەڵگر درا به یارمەتیخوازانی ناوچە بێبەشەکانی ئیلام
📊 ئامار و راپرسی

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️27-08-2017
📂[ زۆرتر...]
🏰 ئه شکه وتی زینگان٬ ئیلام | 🏷️ پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:🏰 شوێنەکان
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
💎 جۆری شوێن / شوێنەوار⚫ ئەشکەوت
🏙 شار و شارۆچکەکان⚪ ئیلام
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 72% ✔️
72%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 5 2014 9:56PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 5 2014 9:57PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 3,893 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.137 KB Dec 5 2014 9:56PMهاوڕێ باخەوان
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!

ئه شکه وتی زینگان٬ ئیلام

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
🏰 شوێنەکان
1.👁️ئیلام
📂[ زۆرتر...]
🚼 ئیلام | 🏷️ پۆل: ناوی کوردی | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:🚼 ناوی کوردی
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⚤ رەگەزی کەس👫 بێلایەن

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 58% ✖️
58%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✖️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 21 2010 3:03PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Sep 2 2012 12:13PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 7,679 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
ئیلام
🚼 ناوی کوردی

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
🏰 شوێنەکان
1.👁️ئیلام
📂[ زۆرتر...]
🏰 ئیلام | 🏷️ پۆل: شوێنەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:🏰 شوێنەکان
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
💎 جۆری شوێن / شوێنەوار🌆 شار
🌐 زمان - شێوەزار🏳️ کرمانجیی خواروو (لەکی، کەڵهوڕی، فەیلی و ...)
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 82% ✔️
82%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Oct 1 2015 11:31AM تۆمارکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 4,767 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.139 KB Oct 1 2015 11:31AMهاوڕێ باخەوان
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!

ئیلام

📚 فایلی پەیوەندیدار: 3
📂[ زۆرتر...]
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 10
📊 ئامار و راپرسی
1.👁️ئیلام: قەیرانی دارایی 200 پیشەگەری بێکار کردووە
📕 پەڕتووکخانە
1.👁️ئیلام بە مێژوو ئابوورییەکەیەوە سەربەخۆیی رۆژهەڵاتی کوردستان دەبووژێنێتەوە
🏰 شوێنەکان
1.👁️ئه شکه وتی زینگان٬ ئیلام
2.👁️دێهلوران
3.👁️دەشتەکانی پارێزگای ئیلام
4.👁️ڕووباری سەیمەرەی ئیلام، لانکی شارستانییەتە گەورەکانی ڕۆژئاوایی ئێران
✌️ شەهیدان
1.👁️تالیب بەساتی
🚼 ناوی کوردی
1.👁️ئیلام
📷 وێنە و پێناس
1.👁️دەوارنشینانی ناوچەی ئیلام
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️زەبیحوڵا پوورشیب
📂[ زۆرتر...]
📕 ئیلام بە مێژوو ئابوورییەکەیەوە سەربەخۆیی رۆژهەڵاتی کوردستان دەبووژێنێتەوە | 🏷️ پۆل: پەڕتووکخانە | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!

ئیلام بە مێژوو ئابوورییەکەیەوە سەربەخۆیی رۆژهەڵاتی کوردستان دەبووژێنێتەوە

نووسین و ئامادەکردنی: عارف باوەجانی
2010
🔗 خوێندنەوە / داونلۆدکردنی پەڕتووکی: ئیلام بە مێژوو ئابوورییەکەیەوە سەربەخۆیی رۆژهەڵاتی کوردستان دەبووژێنێتەوە
📥 ژمارەی داونلۆد: 809 جار
⚠️ داوا لە نووسەر، وەرگێڕ و دەزگای پەخشەکان دەکەین ئەگەر پێیان باش نییە ئەم پەڕتووکە لێرەوە داونلۆدبکرێت! ئەوا پێمانی رابگەیەنن.
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:📕 پەڕتووکخانە
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس🔣 هەمەجۆرە
🌐 زمان - شێوەزار🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
📄 فایلی PDF ✔️

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Dec 22 2011 8:39AM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (بەڕێوەبەری سیستم)ەوە لە: Sep 2 2012 12:13PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 7,079 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.119 KB Dec 22 2011 8:39AMهاوڕێ باخەوان
📕 فایلی PDF 1.0.1691 KB 28 Dec 22 2011 8:39AMهاوڕێ باخەوان
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!

ئیلام بە مێژوو ئابوورییەکەیەوە سەربەخۆیی رۆژهەڵاتی کوردستان دەبووژێنێتەوە

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
🏰 شوێنەکان
1.👁️ئیلام
📂[ زۆرتر...]
📊 ئیلام: قەیرانی دارایی 200 پیشەگەری بێکار کردووە | 🏷️ پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!
ئیلام: قەیرانی دارایی 200 پیشەگەری بێکار کردووە
📊 ئامار و راپرسی

ئاژانسێکی رۆژهەڵاتی کوردستان بڵاویکردووەتەوە، بەهۆی نەبوون و کەمی بودجە لەشاری ئیلامی رۆژهەڵاتی کوردستان، زیاتر لە 200 کرێکاری خاوەن پیشە لەکەرتە بەرهەمهێنەرەکاندا بێکاربوون.
بەپێی هەواڵێکی ئاژانسی هەواڵدەریی کوردپا، شاری ئیلام لە چەند حەفتەی رابردوودا لەگەڵ کەمی بودجە و پارە رووبەڕووی قەیرانی دارایی بووەتەوە، ئه و دۆخەش بێکار بوونی ژمارەیەک پیشەگەری لێکەوتووەتەوە.
لە ئەنجامی داخرانی سێ کەرت و کارگەی بەرهەمهێنەری ئه و شارەکە، زیاتر لە 200 کەس پیشەکانیان لە دەست دەدەن.
شارەزایانی بواری ئابووری له و باوەڕەدان، پشتیوانی نەکردنی دەوڵەت و هاوکاری نەکردنی بانکەکان دۆخێکی وای دروستکردووە کە کارگە بەرهەمهێنەرەکان بەره و داخران بچن.
- 20-04-2015

🗄 سەرچاوەکان
[1]📡 ماڵپەڕ | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەڕی خەندان

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:📊 ئامار و راپرسی
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📈 جۆری ئامار و راپرسی💰 ئابووری و نەوت
🏙 شار و شارۆچکەکان⚪ ئیلام
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 76% ✔️
76%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 20 2015 1:43PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 20 2015 1:43PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 2,210 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
ئیلام: قەیرانی دارایی 200 پیشەگەری بێکار کردووە
📊 ئامار و راپرسی

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
🏰 شوێنەکان
1.👁️ئیلام
📂[ زۆرتر...]
📝 بارودۆخی نالەباری خوێندکاران لە پارێزگای ئیلام | 🏷️ پۆل: بەڵگەنامەکان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!
بارودۆخی نالەباری خوێندکاران لە پارێزگای ئیلام
📝 بەڵگەنامەکان

فایلی پەیوەندیدار 📂
خوێندکارانی خوێندنگای سەرەتایی پارێزگای ئیلامئیلام لە هەمبەر خوێندن و وەرگرتنی زانست و زانیاری بەرەو روی بارودۆخێکی ناحەز بونەتەوە و خوێندن زۆرتر وەک کارەساتێکی رۆژانە دەبینن و بەرەو روی گرفتگەلی چارەسەر نەکراوەی رۆژانە دەبنەوە.
بە پێی زانیاری کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستانکۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان: بیست خوێندکاری خوێندنگای سەرەتایی وەحدەت لە گوندی (گوڵدەڕە)سەر بە ناوچەی هەلیلانی پارێزگای ئیلام لە خوێندنگای ستاندارد و پێویست بێ بەشن و لە هەلومەرجێکی ئازار دەر درێژە بە خوێندن دەدەن و بەوهۆیەوە زۆربەی خوێندکاران ناتوانن درێژە بە خوێندن بدەن و بۆیە بە شێوەی نەخوازراو نەخوێندەوار دەمێننەوە.
گرفتگەلی خوێندن لەم ناوچانە بریتین لە: خوێندن لە نێو کانکس کە دورن لە ستانداردی نێو دەوڵەتی وەک نەبونی سیستەمی گەرم کەرەوەی پێویست لەکاتی سەرما و فێنک کەرەوە لەکاتی گەرمادا بەشێوازێک کە خوێندکاران لە وەرزی سەرمادا لە رێژەی سەرمای ژێر سفردا درێژە بە خوێندن دەدەن و هاوکات سیستەمی ئاودەستی ئەم خوێندنگایە لە کەشێکی نالەباری تەندروستیدایە و بەو هۆیەوە ئەگەری بڵاو بونەوەی نەخۆشین لە نێو خوێندکاراندا زۆر بوەتەوە.
هەروەها خوێندکارانی ناوچەکە بۆ درێژە دان بە خوێندن دەبێت روو لە شارەکانی دەوروبەر بکەن کە بە هۆی دوور بونی رێگا و نەبونی کەرەستەی تایبەت بە هاتوچۆی خوێندکاران درێژەدان بە خوێندن بوەتە خەونێکی قوڵ بۆ دانیشتوانی ناوچەکە بە شێوازێک کە لە ناوچەکەدا تەنها یەک کەس توانیویە تا پلەی دیپلۆم بخوێنێت و لە باشترین هەلومەرجدا خوێندکاران توانای تەواو کردنی پۆلەکانی سەرەتاییان هەیە.
کۆمەڵەی مافی مرۆڤی کوردستان
25-12-201725-12-2017
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:📝 بەڵگەنامەکان
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 25-12-2017
📄 جۆری دۆکومێنت⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🏙 شار و شارۆچکەکان⚪ ئیلام
📄 شێوازی دۆکومێنت📠 چاپکراو
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 99% ✔️
99%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Jan 3 2018 10:21PM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 3 2018 11:42PM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Jan 3 2018 11:42PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 1,330 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
بارودۆخی نالەباری خوێندکاران لە پارێزگای ئیلام
📝 بەڵگەنامەکان

📚 فایلی پەیوەندیدار: 7
📂[ زۆرتر...]
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️25-12-2017
📂[ زۆرتر...]
✌️ بیریتان ئەتاڵای (ئیلام برمان عەگید) | 🏷️ پۆل: شەهیدان | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!

بیریتان ئەتاڵای (ئیلام برمان عەگید)

ناوی ڕێکخراوەیی: ئیلام برمان عەگید
ناو و پاشناو: بیرتان ئەتاڵای
ناوی دایک: حەمدیە
ناوی باوک: مستەفا
شوێنی لە دایکبوون: باتمان
شوێن و ڕێکەوتی شەهیدبوون: 27-06-2015 تەل ئەبیەز
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:✌️ شەهیدان
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
🏟 پارت / لایەن یەکینەکانی پاراستن (گەل YPG - ژنان YPJ - شه‌نگال (YBŞ)
👫 جۆری کەس☪ قوربانیی شەڕی دەوڵەتی ئیسلامی - داعش
⚤ رەگەزی کەس👩 خانمان
🌐 زمان - شێوەزار🏳️ کرمانجیی سەروو
🏙 شار و شارۆچکەکان⚪ باتمان - ئێلح
👥 نەتەوە☀️ کورد
🗺 وڵات - هەرێم⬆️ باکووری کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
©️ خاوەنی ئەم بابەتە بەسوپاسەوە، مافی بڵاوکردنەوەیی بە کوردیپێدیا بەخشیوە! یان بابەتەکە کۆنە، یاخود بابەتەکە موڵکی گشتییە.
✨ کوالیتیی بابەت: 70% ✔️
70%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Jun 24 2016 11:53PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Jun 24 2016 11:55PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 1,670 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.176 KB Jun 24 2016 11:53PMمانو بەرزنجی
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!

بیریتان ئەتاڵای (ئیلام برمان عەگید)

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 0
📊 بە دەستهێنانی 437 میدڵی جۆراوجۆر لە لایەن وەرزشوانانی ئیلامیەوە | 🏷️ پۆل: ئامار و راپرسی | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!
بە دەستهێنانی 437 میدڵی جۆراوجۆر لە لایەن وەرزشوانانی ئیلامیەوە
📊 ئامار و راپرسی

لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵ، وەرزشوانانی ئیلامی توانیان زیاتر لە 430 میداڵی جۆراوجۆر لە بوارە وەرزشییەکاندا لە ئاستی ئێران، لیگی جیهانی، ئاسیایی و نێونەتەوەیی بەدەست بهێنن.
جێگری سەرۆکی هەیئەتی کاراتەی پارێزگای ئیلام لە وتووێژیکدا لەگەڵ هەواڵدەریی مێهر، باسی لەوە کردووە، وەرزشوانانی ئیلامی لە ڕشتەی کاراتەدا لە شەش مانگی یەکەمی ئەمساڵدا، توانیویانە 437 میداڵ لە ئاستی نێونەتەوەیی و جیهانی، ئاسیایی و نێوخۆیی بەدەست بیهێنن.
تەیبە خورانی هەروەها ئاماژەی بەوە کرد، هەزار و 231 وەرزشوانی ئیلام لە 119 تیم کە لە 71 تیمی پیاوان و 48 تیمی ژنان پێک هاتبوون، بە بەشداریکردن لە کێبڕکێیە جیهانی و نێوخۆییەکان باشترین پلەکانیان بۆ خۆیان مسوگەر کردووە.
بە وتەی جێگری سەرۆکی هەیئەتی کاراتەی ئیلام، ئەو سەرکەوتننانە لە لایەن وەرزشوانان لە حاڵێکدایە کە پارێزگای ئیلام لە ڕیزی پارێزگا بێبەشەکانە و کەمترین خزمەتگوزاری و پێداویستیی وەرزشیی بۆی دابین کراوە، بەڵام لەو حالەشدا کاراتەکارانی ئیلامی کارنامەیەکی ڕەنگینیان بۆ ئەو پارێزگایە بەدەست هێناوە.
پارێزگاکانی کوردستان لە هەموو بواریکدا بە تایبەت لە بواری وەرزشی کەمترین خزمەتگوزاریان هەیە و حکوومەت بە هیچ شێوەیەک بە نیسبەت پوتانسیەلی وەرزشی و توانایی وەرزشوانانی کوردستان، گرینگی بە کوردستان نادات و ورزشوانانی کورد سەرەڕای ئەو هەموو گیر و گرفتانە، لەسەر ئیرادەی خۆیان و بیپاڵپشتی حکوومەت بەردەوام باشترین پلە جیهانییەکان بەدەست دەهێنێن.[1]
18-11-201818-11-2018

🗄 سەرچاوەکان
[1]📡 ماڵپەڕ | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ماڵپەری کوردپا - 18-11-2018

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:📊 ئامار و راپرسی
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📅 رۆژی دەرچوون: 18-11-2018
📈 جۆری ئامار و راپرسی🎒 پەروەردە
🏙 شار و شارۆچکەکان⚪ ئیلام
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 91% ✔️
91%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Nov 18 2018 10:07AM تۆمارکراوە
👌 ئەم بابەتە لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Nov 19 2018 11:29AM پێداچوونەوەی بۆکراوە و ئازادکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (زریان سەرچناری)ەوە لە: Nov 19 2018 11:29AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
👁 ئەم بابەتە 131 جار بینراوە

✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
بە دەستهێنانی 437 میدڵی جۆراوجۆر لە لایەن وەرزشوانانی ئیلامیەوە
📊 ئامار و راپرسی

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 1
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)
1.👁️18-11-2018
📂[ زۆرتر...]
📖 پێگەی ئەدەبی کوردی لە کرماشان و ئیلام و قۆناغەکانی | 🏷️ پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
ئەم بابەتە باشتر بکە!

پێگەی ئەدەبی کوردی لە کرماشان و ئیلام و قۆناغەکانی

نووسینی: شەریف فەلاح
کوردستانی ئێران کە پێکهاتووە لە چوار پارێزگای ئیلام، کرماشان، کوردستان و ئازەربایجانی رۆژئاوا، نەتەوەی کوردی تێدا دەژی کە بە زمانی کوردی و بە زاراوە و دیالێکتە جۆراوجۆرەکانی قسە دەکەن. بە درێژایی مێژوو ئەم نەتەوەیە لە مافە فەرهەنگی و سیاسییەکانی بێبەش بووە و لەلایەن حکوومەتەکانی زاڵ بەسەر ئێرانەوە بە فەرمی ئیزنی خوێندن و نووسین بە زمانی کوردی پێ نەدراوە کە ئەمە یەکێکە لە گرفت و ئاستەنگە فەرهەنگی و سیاسییەکانی نەتەوەی کورد لە کوردستانی ئێران.
زمانی دایک وەک یەکەمین دیاری و توێشە کە هەر لە سەرەتای منداڵییەوە لە دایک و باب و لە داوێنی بنەماڵەوە لە رێگای داب و نەریت، هەڵسوکەوت، خواردن و گۆ کردن، ئاخاوتن و... هتد، بۆ منداڵ دەگوازرێتەوە، هەوێن و جەوهەری پەروەردە و قاڵب گرتنی فکر و جیهانبینیی تاکە. پەروەردە بە زمانی دایک و خوێندن و نووسین بەو زمانە یەکێک لە سەرەکیترین و ئاساییترین مافە سروشتییەکانی هەر مرۆڤێکە.
زمان وەک کۆڵەکە و شادەمار و رۆحی نەتەوە لە پرۆسەی فەرهەنگسازیدا دەورێکی ئێجگار گرینگ دەگێڕێت، لە رێگای زمانەوە مرۆڤ سەرەتا پێناسە و شوناسی فەرهەنگی و نەتەوەیی تاک وەردەگرێت و لە سنوورێکی بەربڵاوتر و لە کۆمەڵگادا شوناسێکی دیکەی کۆمەڵایەتی و فەرهەنگیشی پێ دەبەخشێت.
ئەوەی لەم وتارەدا دەمەوێ هەڵوەستەی لەسەر بکەم، وەڵامدانەوە بە چەند پرسیارێکی گشتیە لەمەڕ زمان و ئەدەبی کوردی لە دوو پارێزگای کوردنشین لە کوردستانی ئێران، ئەویش کرماشان و ئیلامە. مەبەست لە هەڵبژادرنی ناوچە و جوغرافیایەکی تایبەت بۆ تاوتوێی ئەم بابەتە ئەوەیە کە دوو پارێزگای دیکەی کوردنشینی ئێران (کوردستان و ئازەربایجانی رۆژئاوا) رەوش و بارودۆخی فەرهەنگی و زمانییان بە نیسبەت ئیلام و کرماشان جیاوازە.
ئاخۆ پرسی خوێندن و نووسین بە زمانی کوردی لە کوردستانی ئێران لە هەر چوار پارێزگاکە وەک یەکن؟ ئاخۆ زاراوە جیاجیاکانی زمانی کوردی شانبەشانی یەک گەشەیان کردووە؟ هۆکاری لاوازی و نەبوونی دەرفەت و دەرەتانە فەرهەنگی و ئەدەبییەکان لە کرماشان و ئیلام چین؟
قۆناغە جۆاروجۆرە فەرهەنگی و ئەدەبیەکان لە کرماشان و ئیلام لە کەیەوە دەستیان پێکردووە و ئێستا لە چ دۆخێکدان؟ ئەم پرسیارانە و چەندین پرسیاری دیکەی پێوەندیدار بەم پرسە لەم وتارەدا دەخەینە بەرباس و تاوتوێیان دەکەین.
ئەگەر لە روانگەی مێژووییەوە لەم بابەتە بڕوانین، بە جوانی بۆمان دەردەکەوێ کە لە هەڵکەوتەی جوغرافیایی دوو پارێزگای کرماشان و ئیلامدا هەر لە چاخەکانی کۆنی مێژووەوە زاراوەی کۆنی گۆران (هەورامی)، لەکی، فەیلی، لوڕی، کەلهوڕی، ئیلامی کۆن لەناو پێکهاتەی هۆز، تایفە و عەشیرە جیاجیاکاندا زمانی ئاخاوتنی جەماوەری کوردی ئەو دەڤەرانە بووە و کۆنترین دەق و بەڵگەی نووسراوی کوردی بە زاراوەی گۆران دۆزراوەتەوە کە دەربڕی بوونی ژیار و شارستانیەتێکی کۆن و دێرینە لەو ناوچانە.
گەلێک بەڵگە، دەستنووس، بەیاز و دەقی حیماسی، چیرۆک و ئەفسانە و ئوستوورە لە کرماشان و ئیلام سەریان هەڵداوە کە نیشانەی دەوڵەمەندی و بەهێزیی زاراوە جۆراوجۆرەکانی ئەو ناوچەیە. ئەدەبیاتی دەوڵەمەند و پڕ ناوەرۆکی زارەکی، فۆلکلۆر و پەند و قسەی پێشینیان کە چەند ساڵێکە لەسەر دەستی نووسەر و لێکۆڵەرانی ئەم بوارە کۆ کراونەتەوە و ئێستا لەبەردەستدان، دەربڕی بوونی پاشخان و خەزێنەیەکی ئێجگار دەوڵەمەند و پڕناوەرۆکی کولتوور و ئەدەبی نەتەوەییە لەو ناوچانە.
جیا لە کورد بوون و پێکهاتە و تایبەتمەندییە هاوبەشە نەتەوەییەکان، لەلایەن حکوومەتە یەک لە دوای یەکەکانەوە کار بۆ ئەوە کراوە کرماشان و ئیلام لە ناوچەکانی دیکەی کوردستانی ئێران جیا بکەنەوە کە دەتوانین لە چەند خاڵدا ئاماژەیان پێ بکەین کە بریتین لە:
1 بوونی مەزهەب، ئایین و ئایینزای جیاواز.
2 گرتنەبەری سیاسەتی هەڵاواردن و دابڕان و بەرینتر و زەق کردنەوەی جیاوازییە فەرهەنگی و ئاینییەکان لەگەڵ ناوچەکانی دیکە لەلایەن سیستمی دەسەڵاتەوە.
3 هەوڵدان بۆ گۆڕینی دێمۆگرافیای سیاسیی و فەرهەنگی و ئاسیمیلاسیۆنی زمانی و فەرهەنگی.
4 لە خشتە بردنی زمانی کوردی و قەدەغە کردن و نامۆ و ناشیرین نواندن و گاڵتە کردن بە زاراوەکان.
5 هەڵاواردنی مەزهەبی، ئایینی و پێشگیری لە بەڕێوەبردنی بۆنە و رێوڕەسمە مەزهەبییەکان و پەرەدان بە ناکۆکی و ئاژاوە لە نێوان مەزهەب و ئایینە جیاوازەکاندا.
6 دنە و هاندانی کوردی ناوچەکانی دیکە بۆ بە گژدا چوونی کوردی کرماشان و ئیلام و جێخستنی جۆرێک تێڕوانینی چەواشەی وەک (زڕە کورد) و (کوردی رەسەن و ناڕەسەن).
7 رەواندنەوەی دەرەتان و دەرفەتە فەرهەنگی و ئەدەبییەکان لە کرماشان و ئیلام و دوور خستنەوەیان لە چەقی رەوتە زمانی و ئەدەبییەکانی کوردستانی ئێران.
8 زاڵ کردنی کولتووری غەیرە کورد لە هەموو ئاستەکان و سەپاندنی بەسەر جەماوەر و هێنانی هێزی ئابووری و ئیداریی ناخۆجێیی لەباتی خەڵکی خۆجێیی.
9 پەرەدان بە ناکۆکییە تایفەیی و عەشیرەییەکان لە راستای لاواز کردنی هەستی نەتەوەیی و بە هێند نەگرتنی بەها و بایەخە نەتەوەییەکان لەلای خەڵک و سەرقاڵ کردنیان بە پرسی لاوەکییەوە.
10 داتاشینی تۆمەتی جیایخواز، ئاژاوەگێڕ و هەروەها هێژمۆنیی زاڵی تێڕوانینی نیزامی ئەمنیەتی بۆ ناوچەکانی کرماشان و ئیلام.
ئەو دە خاڵە و زۆر هۆکاری دیکەش، دۆخێکی وایان خولقاندووە کە هەم لە سەردەمی دەسەڵاتی پاشایەتی و هەم لە سەرەدەمی دەسەڵاتی کۆماری ئیسلامیدا لە دوو پارێزگای مێژوویی و کەونارای کرماشان و ئیلام، دوو دەڤەری دەوڵەمەند و بەپێز لە باری مێژوو، زمان فەرهەنگ و ئەدەب و کولتووری کۆمەڵایەتی، پەراوێز بخرێن و لە رەهەندی مێژووی سیاسی و فەرهەنگی کوردستانی ئێراندا بۆ چەند قۆناغێک لەبیر بکرێن و لەباتی کولتوور و زمانی رەسەنی خۆماڵی و گرێدان بە ناوچەکانی دیکە، کولتووری غەیرە کورد و جیهانبینییەکی دیکە زاڵ بووە و لە چوارچێوەی نووسین و داهێنان و بەرهەمهێنانی زمانی و ئەدەبیدا کەمڕەنگ بیت و خەون و خولیا و ئاواتە نەتەوەیی و نیشتمانییەکانیان بە زمانی فارسی بهێننە سەر کاغەز.
ناکرێ ئەم پرسە وا لێک بدرێتەوە کە دوو پارێزگای کرماشان و ئیلام کە بەپێی ئامارە فەرمییەکان دوو لە سەر سێی حەشیمەتی کوردی کوردستانی ئێران پێک دەهێنن، بەدەرن لە نووسەر، ئەدیب، داهێنەر و لێکۆڵەر، بەڵکوو بە پێچەوانەوە کەسانی پسپۆڕ، لێکۆڵەر، داهێنەر، کارامە و هەڵکەوتە لە دوو پارێزگای ئیلام و کرماشان و شار و شارۆچکەکانی دەورووبەری لە چاو پارێزگاکانی کوردستان و ئازەربایجانی رۆژئاوا گەلێک زۆرن. نووسەران و داهێنەرانی کرماشان لەژێر هێژمۆنیی ئەو کەش و دۆخە زاڵەی کە هەبووە و لەبەر ئەو هۆکارانەی کە باسمان کرد نەیانتوانیوە بە زمانی دایکیی خۆیان واتە گۆران، کەلهوڕی، لەکی، لوڕی، باجەڵان، گەهوارەیی و فەیلی خۆ دەربخەن و بە ناچاری پەنایان بردۆتە بەر زمانی فارسی و وزە و توانا هزرییەکانیان لە پانتایی ئەو زمانەدا دەرخستووە و خەم و ئازارەکانی نیشتمانیان باس کردووە و ویستوویانە لەو رۆچنەیەوە سیما، ئەندێشە و فکری کورد بخەنە روو کە هەوێن و جەوهەری زۆرێک لە نووسراوەکانیشیان کوردین.
بێگومان ئایین و مەزهەب لە کوردستان یەک لەو پرسانە بووە کە رۆڵ و کاریگەرییەکی زۆری لەسەر فکر و ئەندێشە و بەرهەمی نوخبەکانی کورد هەبووە، ئایینەکانی زەردەشت و یارسان لەبەر ئەوەی جەماوەر و لایەنگرێکی زۆریان لە هەورامان، کرماشان و ئیلام هەبووە و ئێستاش هەیە، بوونەتە رەوت و رێچکەیەکی ئەدەبی و گەلێک شاعێر و ئەدیبی ناودار هەڵکەوتوون کە لە قاڵبی ئەدەبی میللی مەزهەبیدا زۆر شاکاریان بە زاراوەکانی گۆرانی کۆن، لەکی، فەیلی و کەلهوڕی لێ بەجێماوە کە دەتوانین ئاماژە بە کەلام و دەفتەرەکانی یارسان و کەسانێکی وەک: بابا سەرهەنگی دەوان، سەی یاقووب ماهیدەشتی، پەرێشان دینەوەری لە سەدەی چوارەمی زایینی، باباتاهیری هەمەدانی لە سەدەی دەیەمی زایینی بە زاراوەی لەکی، مستەفا بێسارانی لە سەدەی شازدەیەمی زایینی بە زاراوەی هەورامی، محەممەد کەنوولەیی لە سەدەی هەڤدەی زایینی، خانای قوبادی لە نیوەی دووەمی سەدەی هەڤدەیەمی زایینی، سەرهەنگ ئەڵماس خان و میرزا شەرەف دینەوەری لە ناوەڕاستی سەدەی هەژدەیەمی زایینی، شەیدا هەورامی لە کۆتایی سەدەی هەڤدەیەم و هەروەها محەممەد وەلی کرماشانی لە سەرەتای سەدەی بیستەم، وەلی محەممەد ئومێدی، غوڵامڕەزا ئەرکەوازی و...هتد، بکەین.
زۆرێک لە لێکۆڵەر و توێژەرانی بیاڤی زمان و ئەدەبی کوردی لەو باوەڕەدان کە گەلێک دەق، حیکایەت و چیرۆکی حیماسی و ئەدەبی زارەکی لە کرماشان و شارەکانی دەورووبەری خولقاون و بەپێی بەڵگەی سەلمێنراو کە ئێستا لەبەردەستدان (شانامەی کوردی) بە ناوەرۆکی جیاواز لە شانامەی فارسی بە زاراوەی گۆران و بە چەند گێڕانەوەی جیاواز ئێستا لەبەردەستدایە و لە زۆر باردا شان لە شانی شانامەی فیردەوسی دەدات.
یان لە بەرهەمەکانی دیکە دەکرێ ئاماژە بە (رۆسەم و زەنوون) شاکاری بەنرخی ئەڵماس خان کەنوولەیی بکەین. هەروەها دوو هۆنەری شاکار خولقێنی ناوچەی ئەیوان (شاکە و خان مەنسوور) جۆر و شێوازێکی ترە لە ئەدەبی میللیی کوردی کە دەگمەن و بێ وێنەن.
یان (برزوونامە) وەک دەقی حیماسیی کوردی بەڵگەیەکی گرینگە لە بوونی رەهەند و رەوتێکی بەرین لە ئەدەبی حیماسی و میللیی لە کرماشان و ئەو دەق و چیرۆکە میللی و مێژووییانە بە چەشنێک رۆچوونەتە قووڵایی ژیان و کولتووری خەڵکی ناوچە جیاجیاکانی ئیلام و کرماشان کە بوونەتە بەشێکی جیا نەکراوە لە پێکهاتە و شوناسی فەرهەنگی و نەتەوەییان. ئەو کەسانەی کە لەم بارەوە گەلێک بەرهەمیان خولقاندووە بریتین لە: (سەی ساڵح و سەی یاقووب ماهیدەشتی، میرزا ئەڵماس خان کەنوولەیی، تەقی خان ئازاد، ترکەمیر، مەلا نەجەف، کەیخوسرەو، پەروارە) کە بەرهەمگەلێکی وەک: برزوونامە، زوحاک و کاوەی ئاسنگەر، رۆسەم و زەنوون، رۆستەم و زۆراو و شیرین و فەرهاد بەشێکی بەرچاون لە ئەدەبی حیماسیی دەوڵەمەند و بەپێزی کوردی، لە بواری هۆرە چڕین و ئاواز و گۆرانیە میللی و فۆلکلۆریکەکان، کرماشان و ئیلام مەڵبەندی سەرهەڵدان و راچەنینن کە بەناوبانگترین هۆرەچڕی ئەو ناوچەیە عەلی نەزەرە.
نووسین و داهێنان بە زمانی کوردی لە کرماشان و ئیلام لە رابردوودا بەهۆی بارودۆخی سیاسی و کۆمەڵایەتی هیچکات بە شێوەی رەوت و گرووپ و بەرنامە داڕێژراو نەبووە، بەڵکوو لە چوارچێوەی کاری تاکەکەسی و بە هەست کردن بە خزمەتی زمان و ئەدەب و لەپێناو هەست و دڵسۆزیدا بووە، بەڵام کاریگەریی خۆشیان لەسەر جەماوەر بەجێهێشتووە.
ئەدەبی هاوچەرخ لە کرماشان و ئیلام:
لە ساڵانی 1330ی هەتاوی بەرەو ئەملا لەسەر دەستی کەسانێکی تر و نەوەیەکی تر شەپۆل و رەهەندێکی دیکە لە نووسین و داهێنانی ئەدەبی و بەتایبەت ژانری شێعر لە کرماشان و ئیلام سەر هەڵدەدەن و دەبنە ئاوێنەی باڵانوێنی کۆمەڵ و لەباری فەرهەنگییەوە پێشەنگایەتیی ئەو قۆناغە دەگرنە ئەستۆ.
لەم قۆناغەدا ئیدی فەرهەنگی ئەدەبی نویسیاری، چاپ و بڵاو کردنەوەی بەرهەمە ئەدەبی و هونەرییەکان، شانبەشانی رووداوە سیاسی و کۆمەڵایەتییەکانی ئەودەمی ئێران و کوردستان بە ئاسانی جێگیر دەبن و جێگای خۆیان لە ژیانی خەڵکدا بە ئاسانی دەکەنەوە و هەر رۆژە بەربڵاوتر دەبن.
ئەوەی گرینگە و دەبێ هەڵوەستەی لەسەر بکرێت و و هۆکارەکانی روون بکرێنەوە، ئەوەیە، هەرچەند بزووتنەوە سیاسییە نەتەوەییەکانی ئیلام و کرماشان بەهۆی بارودۆخی سیاسیی ناوخۆیی و ناوچەییەوە نەیانتوانیوە وەک پێویست بە شۆڕش و راپەڕینە سەرکییەکانی ناوچەکانی دیکەی کوردستانەوە گرێ بدرێن، بەڵام دەبێ دان بەو راستیەدا بنرێ کە هەوێن و بناغەی فکری نەتەوەیی، ئاگایی و شوناسی نەتەوەیی لە کرماشان و ئیلام شۆڕشی فەرهەنگی و ئەدەبی بووە و لەسەر کۆڵەکەیەکی قورس و قایمی فەرهەنگی دەواری ئاسۆی نەتەوە بنیات نراوە کە بەدوور بووە لە توندوتیژی و شەڕ و شێوازی خەباتی چەکداری و بەرەنگاریخوازانە.
لەو قۆناغەدا شێعر وەک گوتاری زاڵی کۆمەڵگای کوردی و یەکەم تریبوونی هاواری راچەنینی ژان و برک و ئازارە کۆمەڵایەتی و ئینسانییەکان، دێتە مەیدانەوە و بە رەهەندێکی کۆمەڵایەتی، سروشتی، کرێکاری و تێکەڵ بە بیری چەپ بە جوانی خۆی دەردەخات.
بەرچاوترین و کاریگەرترین شاعیرانی ئەو قۆناغە سەرەتا شامی کرماشانی و دواتریش (پەرتەو کرماشانی و ئەحمەد عەزیزی و کەرەمڕەزا کەرمی)ن کە بە زاراوەی شیرینی گۆران و کەلهوڕی دڕ بە تاریکی دەدەن و پێناسە و سیمایەکی دیکە بە شێعری کوردیی جنووبی کوردستانی ئێران دەبەخشن کە هەتا هەتایە رۆڵ و کاریگەرییان دەمێنێتەوە. شانبەشانی ئەم رەوتە لە ئەدەبیاتی کوردی لە کرماشان و ئیلام، بەهۆی بارودۆخی تایبەتی سیاسی و ناوچەیی کۆمەڵێک نووسەر، شاعیر، چیرۆکنووس و رۆمانووس سەر هەڵدەدەن و لەژێر کاریگەریی هێژمۆنیی بیری چەپ، زوڵم و ستەمی قۆناغی دەرەبەگایەتی و فیۆدالیزم و فکر و تێڕوانینی زاڵی ناوچەیی، شێواز و رێچکەیەکی ئەدەبی بەناوی (ئەدەبیاتی داستانیی ناوچەیی) بنیات دەنێن، بەڵام هەموویان بە زمانی فارسی دەنووسن.
لە پەخشان و مێژوونووسیدا کەسێکی وەک رەشید یاسمی، لە بواری شێعردا کەسایەتییەکی ئەدەبی و سیاسیی وەک (ئەبولقاسم لاهووتی)، کە تەنانەت بە یەکێک لە رچشکێنانی رەوتی نوێی شێعری فارسی دێتە ئەژمار، بەڵام بەهۆی تێکەڵ بوون بە جەریانە سیاسییەکان وەک پێویست بەردەوام نەبووە و لە رەوتەکە لای داوە.
لە بواری ئەدەبیاتی داستانیدا چیرۆک و رۆماننوسگەلێکی وەک: عەلی شیرازپوور ناسراو بە (شین پەرتەو)، عەلی محەممەد ئەفغانی، مەهشید ئەمیرشاهی، عەلی ئەشرەف دەرویشیان، مەنسوور یاقووتی و لاری کرماشانی حزوورێکی چالاک و ئەکتیڤیان لە رەوتی بنیاتنانی ئەدەبیاتی داستانیی سەرانسەریی ئێراندا هەبووە و لە نەوەی یەکەم و دووەمی چیرۆکنووسانی ئێراندا دێنە ئەژمار.
بەڕای خاوەن را و شارەزایانی ئەدەبیاتی داستانیی ئێران، کرماشان لەناو شارەکانی رۆژئاوای ئێراندا لە بواری فەرهەنگ و ئەدەبەوە لانیکەم لە کاتی لەدایک بوونی رۆمانی (شوهر آهو خانم) لە نووسینی عەلی محەممەد ئەفغانی کە بە یەکێک لە شاکارە ئەدەبییەکان ئێران دێتە ئەژمار، لە هەموان دەوڵەمەندتر و چالاکترە.
لەناو ئەو نووسەرانەدا کە ناومان هێنان عەلی ئەشرەف دەرویشان و مەنسوور یاقووتی لە هەموان بەرچاوتر و حزووری چالاکتریان هەبووە و بەناوبانگترن، ئەو کەسانە لە دوو رەهەندەوە کەوتوونەتە بەر رەخنە و بیروڕای جیاواز لەمەڕ ناوەرۆک، شێواز و جیهانبینیانەوە، یەکەم لەلایەن کۆمەڵگای کوردستانەوە ئەو رەخنەیەیان بە توندی رووبەڕوو کراوەتەوە کە بۆچی ئەو هەمووە بەرهەم و شاکارانەیان بە زمانی کوردی نەنووسیوە، چونکە ئەو بەرهەمانە بەپێی پێوەرە زمانی و ئەدەبییەکان هەرچەندە ناوەرۆک و جەوهەری زۆربەیان کوردین و خەم و ئازارەکانی کۆمەڵگای کوردستانیان ورووژاندووە، لەبەر ئەوەی کە بە زمانی فارسی نووسراون، ناچنە خانەی (ئەدبیاتی کوردی)یەوە.
رەخنەیەکی دیکە کە رووبەڕووی نووسەرانی کوردی فارسی نووسی کرماشان بۆتەوە، گشتیە و هەم لەلایەن بەردەنگانی فارس و کورد و رەخنەگرانەوە رووبەڕوویان بۆتەوە، ئەویش پێوەندیی بە شێوازی نووسین، گرتنەبەری رێچکەی ریالیزمی سۆسیالیستی، گوزارشت ئاسا، سیاسی و چریکی بوونی ئەدەبیاتی نووسین، هاوشێوەیی و هەروەها زاڵ بوونی فکری چەپ، چینی کرێکار و گرینگی دان بە ئەدەبیاتی گوند و دوورکەوتنەوە لە کولتوور و ئەدەبی شار، خۆ دوور خستنەوە لە گرێ و خەون و خولیاکانی تاک و گرینگیدان بە خەمە گشتییەکان و فیدا کردنی هونەر و لایەنی ئەدەبیەت لە بەرامبەر ناوەرۆکدا.
جیا لە هەموو ئەو رەخنە و گازندانەی کە رووبەڕووی ئەو جۆرە لە ئەدەبیاتی داستانیی نووسەرانی کوردی کرماشان بۆتەوە، پێکهاتە و جەوهەری ئەو ئەدەبە خەم و دەردەکانی ئینسانی کوردن و هاواری راچەنینی نەداری، زوڵم و ستەمی چینی چەوساوەی کۆمەڵە کە لەژێر تەوژمی سیستم و کۆمەڵگای فیۆدالیزم و نابەرابەریدا چەوساوەتەوە کە دەکرێ وەک بەشێک لە ئەدەبیاتی بەرگری و راپەڕینخوازانە لە قەڵمی بدەین.
قۆناغی (پیوار) (غیاب)ی ئەدەبی کوردی لە ئیلام و کرماشان:
لە دەیەی 50 بەرەو ئەملا هەتا سەرەتای دەیەی 70 کە جۆرێک لە کرانەوەی سیاسی و فەرهەنگی لە ئێران و کوردستان دەڕەخسێ، لە کرماشان و ئیلام جیا لە کاری دەگمەن و تاک و تەرا و ناوبەناو، جموجۆڵێکی ئەدەبی و فەرهەنگیی ئەوتۆ بە زمانی کوردی بەدی ناکرێت، واتە20 ساڵ بە جۆرێک بێدەنگی و پەراوێز خران و بەدوور بوون لە جەریانە فکری و رۆشنبیرییەکان باڵ بەسەر ئەو دەڤەرانەدا دەکێشێ و ئەمەش بۆتە هۆی دواکەوتن و تەریک کەوتنەوەی ئەو ناوچانە و تێکەڵ نەبوون لەگەڵ ناوچەکانی دیکەی کوردستان وەک: پارێزگاکانی کوردستان و ئازەربایجانی رۆژئاوا و جۆرێک لە نامۆیی، دوڕدۆنگی و لێک تێنەگەیشتنی رووکەش لە نێوان رۆشنبیراندا بێتە ئاراوە کە دام و دەزگا ئیتلاعاتی، ئەمنیەتی و فەرهەنگییەکانی دەسەڵاتیش پەرەیان بەم رەوتە داوە و بە قازانجی خۆیان کەڵکیان لێ وەرگرتووە کە بە زەرەری زمان و ئەدەبی کوردی شکاوەتەوە. ئەم لێک تێنەگەیشتنە لە ئاستی ئاخاوتنی ئاخێوەرانی ئاساییشدا بە جوانی خۆی دەرخستووە.
نەبوونی پێوەندیی فەرهەنگیی قووڵ و لە گشت گرینگتر زمانی پێوەر (یەکگرتووی)ی نووسین کە گرینگترین هۆکار و پردی پێوەندیی کولتوور و زاراوە جیاجیاکانی هەر زمانێکە، یارمەتیی بە لێڵی و شپرزەیی و بێ ئاسۆیی زمان و ئەدەبی کوردی لە کرماشان و ئیلام کردووە کە هەڵبەت لە بنەڕەتدا دەگەڕێتەوە بۆ ئەو تێڕوانین و سیاسەتە قەدەغە و هەڵاواردنە سیستماتیکەی کە حکوومەت لە هەمبەر زمان و فەرهەنگی کوردیدا گرتوویەتە پێش.
قۆناغی سەرهەڵدانی ئەدەبی مۆدێڕنی کوردی (دەیەی 70ی هەتاوی):
هەروەک پێشتریش باسمان کرد سەرەتای دەیەی 70ی هەتاوی قۆناغێکی گرینگ و گەلێک هەستیارە لە مێژووی زمان و ئەدەبی هاوچەرخی کوردی بەگشتی لە کوردستانی ئێران و بەتایبەتی لە کرماشان و ئیلام.
لەم قۆناغەدا کە هاوکاتە لەگەڵ شەپۆلی بیری فەلسەفی و ئەندێشە و جیهانبینیی مۆدێڕن، ئەم قۆناغەی ئەدەبی کوردی لە کرماشان و ئیلام لەژێر سێبەری زاڵی فکر و قۆتابخانە مۆدێڕن و پێکهاتەشکێنەکانی ئەدەبی فارسی کە لە رێگای وەرگێڕانی دەقی بیانییەوە هاتوون، خۆی دەردەخات و لەلایەک دەیهەوێ بە تێڕوانین و ئاراستەیەکی نوێ پێناسەی کۆمەڵگا و ژیان و مرۆڤ بکات و لەلایەکی دیکەشەوە لەناو بازنەی نەریت، ئەدەب و زمانی کلاسیک و خۆماڵی و ناوچەییدا دەخولێتەوە. لەم قۆناغەدا نەوەیەک دەبێتە رچەشکێن و جڵەوی کاروانی داهێنانی ئەدەبی دەگرێتە دەست کە دوو خولیای سەرەکیی هەیە و هاوکات دەیهەوێ بە دوو زمانی جیاواز خەم و ئازار و کەتوارەکانی دەڤەرێکی گرینگ لە کۆمەڵگای کوردی لە دووتوێی ئەدەبدا بخاتە روو.
نەوەی داهێنەری ئەدەبی مۆدێڕنی کوردی لە کرماشان و ئیلام ئەزموونی شۆڕشی گەلانی ئێرانی هەیە و نەوەیەکی خوێندەوارن و زۆرێکیان خاوەنی بڕوانامەی زانکۆ و خوێندنی باڵان و کەسانێکی جیدی و کونجکۆڵن و بە تێڕوانینێکی زانستی و ئاکادیمیانەوە لە پرسی نووسین و ئەدەبی دەڕوانن و بەرپرسیارێتیی ئەدەبی لەلایەن گرینگترین خەونە.
نەوەی نوێ هاوکات لەگەڵ گرتنەبەری شێوازی نووسینی نوێ و خۆ گونجاندن لەگەڵ ئەدەبی مۆدێڕن و پۆست مۆدێڕن، لەلایەکی دیکەشەوە خولیای ئەزموون نەکردنی قۆناغەکانی پێش خۆی و تێپەڕین لێیان لەباری زەمانیەوە، بۆتە کەڵکەڵەی و دەیهەوێ هاوسەنگییەک لە نێوان ئەم دوو فکر و خولیایەدا دروست بکات. بۆیە (چالاکانی ئەدەبی و رەخنەگرانی شێعر و ئەدەبی هاوچەرخی ئیلام و کرماشان لەو باوەڕەدان کە ئەدەبی کوردی لەو دەڤەرانە لە قۆناغی پۆست مۆدێڕندا لەدایک بووە)، بۆیە ئەرکێکی مێژوویی دەکەوێتە سەرشانی، لەلایەک دەبێ قەرەبووی20 ساڵ نەبوونی حزوور و دواکەوتن لە رەوتی گشتیی ئەدەبی کوردی بکاتەوە، لەلایەکی دیکەشەوە کەڵکەڵەی داهێنان و حزووری چالاک لەناو کۆمەڵگەی ئەدەبیی کوردستان و ئێران بەشێک لە هزری داگیر کردووە.
بەرهەمی ئەم نەوەیە کە خاوەنی وەها تێڕوانینێکە، ئێستا گوتاری زاڵی ئەدەبیی کرماشان و ئیلامە و بەرەبەرە خەریکە رێچکە، پێناسە و فۆرمی تایبەت بە خۆی دەستەبەر دەکات. ئەم نەوەیە کە زۆربەیان زمانی کوردی، واتە زاراوەکانی (گۆران، کەلهوڕی، لەکی، فەیلی و بن زاراوەکانی دیکە) دەزانن و بەرهەمی پێ دەخولقێنن، هاوکات بە شێوەی زانستی لە زمان و ئەدەبی فارسی دەزانن و زۆربەیان لەناو کۆمەڵگەی ئەدەبیی فارسیشدا حزووری چالاکییان هەیە و هێندێکیان خاوەن دەنگ و سەنگی تایبەت بە خۆیانن.
بەشێکی زۆری نووسەر و ئەدیبانی کرماشان و ئیلام و شار و شارۆچکەکانی دەورووبەری بەهۆی جۆراوجۆر نیشتەجێی تاران و شارە فارس نشینەکانی دیکەی ئێران بوون و بەهۆی دوور بوون لە جوغرافیای شوێنی لەدایک بوونیان و زاڵ بوونی گوتاری زمان و ئەدەبی فارسی بەسەر ژیان و نووسینیاندا، بەرهەمە فارسییەکانیان لە کوردی زیاترە، کە دەتوانین ئاماژە بە کەسانێکی وەک: رەشید یاسمی، دوکتور محەممەد عەلی سوڵتانی، عەبدولجەبار کاکایی، محەممەد رەزا کەلهوڕ، فەریبا کەلهوڕ، جەلیل سەفەر بەیگی، دوکتور میرجەلالەدین کەزازی، فەریاد شیری، فەرهاد حەیدەری گۆران و...هتد، بکەین.
لە بواری شێعری کوردیدا لەناو نەوەی نوێی نووسەرانی کرماشان دەتوانین ئاماژە بەم کەسانە بکەین کە ئەمڕۆ لە مەیدانی ئەدەبیدا کە کەسانێکی وەک: فەرشید یووسفی، کەرەم ڕەزا کەرەمی، محەممەد شەکەری، ئەحمەد عەزیزی، ئەحمەد جەلالی گۆران، سولێمان داوەند، ئەمانوڵڵا خان رەشیدی، وەلی رەزایی، عەلی ئەسغەر زەعفەرانی، کەیوومەرس عەباسی قەسری، عەبدوڵڵا مورادی (دلڕیش مایەشتی)، میرزا یووسف تاڵاندیشی دەبینرێن کە لە نووسەران و چالاکانی ئەدەبیی دەیەکانی 50 و 60ی هەتاوین و چالاکانی دەیەی 70 بەرەو ئەملا بریتین لە: جەلیل ئاهەنگەرنژاد، عەلی ئۆڵفەتی، فەریاد شیری، سەعید عبادەتیان، عەلیڕەزا خانی، عەلیڕەزا جەمشیدی، عەباس جەلیلیان، شێردڵ ئیلپوور، ئەردەشیر کەشاوەرز، کوورش هەمەخانی، سەلاحەدین قەرەتەپە، ئیرج قوبادی، بێهرووز ئیبراهیمی، رەزا مەوزوونی، پەرویز بەنەفشی، رەزا یەعقووبی، ئەمین گەجەری، مەهوەش سولێمان پوور، پەریوەش مەلەکشاهیان، عەلی محەممەد محەممەدی، میهرداد محەممەدی، ئەمروڵڵا عەزیمی، مەنووچێهر کەمەری، عەزیزی، ئازەرپەیک، فەتاحیان، جەلیلی یەکان، شیرزادی، تەقی رەشیدی، یەدوڵڵا لوڕنژاد، سەید محەممەد پەروەر و....هتد، لە پارێزگای ئیلام و شار و شارۆچکەکانی دەورووبەری کەسانێکی وەک: زاهیر سارایی، ناهید محەممەدی، کامران رەحیمی، عەبدولجەبار کاکایی، مستەفا بەیگی، ئیرج خالسی، ئیسلام ئەنساری فەر، سەید محەممەد درەخشەندە، عەلی شەهبازی، حەبیبوڵڵا بەخشوودە، دوکتور عەلی سەهامی و....هتد.
لەسەر دەستی نەوەی نوێ شەپۆلێکی بەرین لە شێعر، چیرۆک، و بەتایبەت نووسینەوە و ساغکردنەوە و کۆ کردنەوەی ئەدەبی فۆلکلۆر و زارەکی بە زاراوە جۆراوجۆرەکانی زمانی کوردی و فەرهەنگ نووسی لە هەرێمەکانی کرماشان و ئیلام سەری هەڵداوە و دەتوانین وەکوو قۆناغی زێڕین لە بووژانەوەی زمانی ئەدەبی نویسیاری ناودێری بکەین، لەناو ژانرە ئەدەبییەکان وەکوو نەریتی باوی گشت کۆمەڵگای کوردی، ژانری شێعر گوتاری زاڵە و رێژەی دەقی نووسراو و چاپ کراوی شێعر لە ژانرەکانی دیکەی وەک چیرۆک، پەخشان، رەخنە و لێکۆڵینەوە زیاترە و هەر بەم بۆنەشەوە ئەو شەپۆلە نوێخوازیی و گەشە سەندنە زیاتر بە سیما و قەڵافەتی ژانری شێعرەوە دیارە و بیروڕا جیاوازەکان زیاتر خۆیان لە قەرەی شێعر داوە و شاعیرانی ئەو دەڤەرە خەریکن بە روانینێکی دیکە و بەرینتر لە رەهەند و فکری ناوچەیی لەناو کایە زمانی و ئەدەبییەکاندا جێگای خۆیان دەکەنەوە.
هەروەک لە شار و شارۆچەکەکانی دیکەی کوردستانی ئێران ئەنجومەنە ئەدەبی و فەرهەنگییەکان لە رەوتە شێعری و ئەدەبییەکاندا رۆڵیان هەبووە، لە کرماشانیش ئەو دیاردەیە هەبووە و لە پلەی یەکەمدا ئەنجومەنی ئەدەبیی (سروە) لە ئیسلام ئابادی رۆژئاوا و دواتر ئەنجومەنی ئەدەبیی (قەڵەم) لە گیلان غەرب و پاشان ناوەندە فەرهەنگییەکانی شارەکانی ئیلام و کرماشان و بەتایبەت لەناو زانکۆکان رۆڵی بەرچاویان لە گۆڕانکاری و شەپۆلی نوێخوازیی (ئەدەبی مۆدێڕنی کورد باشووری کوردستانی ئێران)دا هەیە و بۆ یەکەم جار بەیاننامەی شێعری مۆدێڕنی کوردیی کرماشانی (کەلهوڕی) لە ئەنجومەنی ئەدەبیی سروە سەریهەڵدا و ناوچەکانی دیکەی گرتەوە. بەڵام بەهۆی نەبوونی رەخنەی ئەدەبیی چالاک و بنیاتنەر کە لەسەر بنەمای ئەدەبیەت و لایەنی هونەریی دەق بەرهەمەکان هەڵسەنگێنێ، هەتا ئێستا لایەنە بەهێز و لاوازەکانی (ئەدەبی کورد باشووری کوردستانی ئێران) دەرنەکەوتوون و ئەمەش بۆشاییەکی مەزنە لەناو بازنەی کۆمەڵگەی ئەدەبیی کرماشان و ئیلامدا.
گرفت و کێشەیەکی دیکە کە بەرۆکی نووسەران و ئەدیبانی کوردی ئیلام و کرماشانی گرتووە، مەسەلەی رێنووس و ئەلف و بێی نووسینە کە هەتا ئێستا نەیانتوانیوە لە شێوە رێنووسینی باوی زاراوەی سۆرانی کەڵک وەرگرن و ئەو هەمووە بەرهەمە ئەدەبیە کە ساڵانە چاپ و بڵاو دەبنەوە، زۆربەیان لەگەڵ گرفتی رێنووس بەرەوڕوون. ئەمەش دوو هۆی هەیە، یەکەم بەپێی فۆنۆتیک، ریتم، واک و شێوازی گۆ کردنی هێندێ پیت و دەنگ لە زاراوە جۆروجۆرەکانی ئەو دەڤەرە پێویستە هێندێ نیشانەیان بۆ دابنرێ کە لەگەڵ رێنووسی سۆرانیدا ناگونجێن و دووەمیش دەگەڕێتەوە بۆ ئاشنا نەبوونی نووسەرانی کوردی ئیلام و کرماشان لەگەڵ رێنووسی باوی کوردی کە ئەم پرسە هەم بۆ خوێنەر و بەردەنگی ئەو ناوچانە و هەم شارەکانی دیکەی کوردستان گرفتی ساز کردووە.
لەم وتارەدا هەوڵ درا جیا لە خستنە رووی گۆشەیەکی کەم لە رەوشی فەرهەنگ، زمان و ئەدەبی کوردی و قۆناغە جیاجیانی لە کرماشان و ئیلام، هاوکات هۆکارە سیاسی و کۆمەڵایەتی و ناوچەییەکانیش کە هەم لە گەشە کردن و هەم لە لاواز کردنی زمان و ئەدەبدا دەوریان گێڕاوە، بخرێنە بەرباس.
ئەم وتارە زیاتر رەهەندی مێژوویی، سەرەتای سەرهەڵدان و قۆناغ بەندی و هێندێ سیماکان و بەشێک لە خاڵە بەهێز و لاوازەکانی خستە رووو. بەردەوامیی هەر رەوت و شەپۆلێکی ئەدەبی و فەرهەنگی لە هەر کۆمەڵگایەکدا بەستراوەتەوە بۆ کۆمەڵێک هۆکار، دەرەتان و فاکتەری گرینگ کە بەڕای من لە کرماشان و ئیلام ئەو دەرەتان و هۆکارانە یان بوونیان نیە، یان ئەگەریش هەبن هێندە لاواز و بەرتەسکن کە نەیانتوانیوە ئەو شەپۆلە بەرینە فەرهەنگی و ئەدەبیەی کە لە ئاستی تاک و نوخبەکاندا سەریهەڵداوە بکەنە رەوت و شەپۆلێکی بەرین هەتا بتەنێتەوە و کاریگەریی لەسەر گشت کۆمەڵگای کوردستانی ئێران هەبێت و پێناسە و مۆرکی تایبەت بە خۆی پێ بدرێت کە ئەو پێویستی و هۆکارانە بریتین لە:
نەبوونی ناوەندێکی جیدیی فەرهەنگی و ئەدەبی و ئەنجومەن و سەنتەریکی بەردەوام کە نووسەر و ئەدیبان لە دەورووی خۆی کۆ بکاتەوە و بە بەرنامە و پڕۆژەوە کار بکات.
نەبوونی رۆژنامەگەریی چالاکی ئەدەبی و گۆڤاری تایبەت و پسپۆڕانەی ئەدەبیات.
گرفتی چاپ و بلاو کردنەوە و کێشەی ماڵی و بێدەرەتانیی نووسەران.
نەبوونی یەکڕیزی لەناو کۆمەڵەی ئەدیب و نووسەران کە هۆکارە لاوەکییەکان کەڵکیان لەو بۆشاییە وەرگرتووە و مانا و واتایەکی تریان بە بیروڕا جیاوازە ئەدەبییەکان بەخشیوە.
جیاوازی و بەرفرەهیی زاراوە و بن زاراوە و ئایین و ئایینزاکان، کە لە زۆرێک لە کۆمەڵگاکان نیشانەی دەوڵەمەندی و شارستانیەتن، بەڵام بەهۆی دنەی دەسەڵاتدارانی حکوومەتی ئێران زۆر جار لەو دەڤەرانە بوونەتە هۆی کێشە و ناکۆکی.
سەرەڕای بوونی ئەو هەموو کێشە و ئاستەنگانەی کە رووبەڕووی داهێنەر، شاعیر و چالاکانی فەرهەنگیی دوو پارێزگای ئیلام و کرماشان بوونەتەوە، لە کەش و دۆخێکدا کە رۆژنامە و گۆڤار و نامیلەکە و راگەیەنی سەربەخۆ نیە و سانسۆر و سەرکوت و زەبر و زەنگ سەراپای کۆمەڵگای تەنیوە، لە دۆخێکدا کە نووسەر و قەڵەم بەدەستان راوەدوو دەنرێن و حوکمی زیندان و بێبەش بوون لە نووسینیان بەسەردا دەسەپێ، نووسین و داهێنان بە زمانی کوردی لە ماوەی چەند ساڵی رابردوودا لە هەموو قۆناغەکان زیاتر بووە و کۆمەڵێک کتێبی جۆراوجۆر لە هەموو ژانرە ئەدەبییەکان چاپ کراون و ئەم رەوتە هەر بەدەوامە و لە فەزای ئینتێرنێت و مەجازیدا چالاکییەکان بەرچاوتر خۆ دەنوێنن و کاروانی داهێنانی زمان و ئەدەبی کوردی لە کرماشان و ئیلام خەریکە ببێتە پردی پێوەندیی نێوان بەشە جیاجیکانی کوردستان.
سەرچاوەکان:
1 گۆڤاری زرێبار، فایلی تایبەت بە ئیلام و کرماشان.
2 فەرهەنگی باشوور، عەباس جەلیلیان.
3 وتووێژی نووسەر لەگەڵ عەلی ئۆڵفەتی و فەریاد شیری دوو شاعێری هاوچەرخی کرماشان.
4 وتاری (شاعیرانی عەشق و رەنج و بەڕوو) لە نووسینی جەلیل ئاهەنگەرنژاد.
5 ماڵپەڕی بەلووت (فەرهەنگ و هونەری رۆژئاوای ئێران).
6 وتووێژی محەممەد باقر پیری لەگەڵ عەلی ئەشرەف دەرویشیان نووسەر و رۆماننووسی گەورەی کرماشان، لە وەرگێڕانی نووسەری ئەم دێڕانە ژمارە 113ی گۆڤاری رامان.
سەرچاوە؛ بەرگی دووهەمی پرۆژەی ئەدەبی (رۆچنەیەک بۆ ئەدەبی کوردی لە رۆژهەڵاتی کوردستان) شیعر (لە ژێر چاپدایە)
⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل:📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت:🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس📖 ئەدەبی / رەخنەی ئەدەبی
📙 پەڕتووک - کوورتەباس📄 وتار و دیمانە
📄 جۆری دۆکومێنت⊶ زمانی یەکەم
🌐 زمان - شێوەزار🏳️ کرمانجیی ناوەڕاست
🗺 وڵات - هەرێم➡️ رۆژهەڵاتی کوردستان

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 80% ✔️
80%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (سەریاس ئەحمەد)ەوە لە: Nov 4 2015 11:49PM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Mar 6 2017 11:31PM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 5,371 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.194 KB Nov 4 2015 11:49PMسەریاس ئەحمەد
✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!

پێگەی ئەدەبی کوردی لە کرماشان و ئیلام و قۆناغەکانی

📚 فایلی پەیوەندیدار: 0
🖇 بابەتە پەیوەستکراوەکان: 2
🏰 شوێنەکان
1.👁️ئەیوان
👫 کەسایەتییەکان
1.👁️شەریف فەلاح
📂[ زۆرتر...]
🏁 زمانەکان...
🏁 زمانەکان بابەت%
کوردیی ناوەڕاست204,764%75.02
Kurmancî - Kurdîy Bakûr45,990%16.85
عربي9,549%3.49
کرمانجی - کوردیی باکوور4,610%1.68
هەورامی3,736%1.36
English1,689%0.61
فارسی1,176%0.43
Türkçe476%0.17
Nederlands186%0.06
Française184%0.06
Deutsch150%0.05
Kurdîy Nawerast - Latînî70%0.02
Pусский59%0.02
Svenska39%0.01
لەکی37%0.01
Italiano35%0.01
עברית29%0.01
Español27%0.00
日本人18%0.00
Ελληνική13%0.00
中国的11%0.00
Fins11%0.00
Norsk10%0.00
Հայերեն10%0.00
🏷️ پۆل...
🏷️ پۆل بابەت%
🔤 وشە و دەستەواژە151,440%55.49
👫 کەسایەتییەکان24,332%8.91
📕 پەڕتووکخانە20,428%7.48
✌️ شەهیدان18,346%6.72
🏰 شوێنەکان13,836%5.07
📅 رێکەوت و رووداو (کڕۆنۆلۆژیا)9,835%3.60
💬 پەند و ئیدیۆم7,472%2.73
🚼 ناوی کوردی4,853%1.77
📷 وێنە و پێناس4,714%1.72
📝 بەڵگەنامەکان4,638%1.69
📊 ئامار و راپرسی4,597%1.68
📖 کورتەباس2,103%0.77
☂️ پارت و رێکخراوەکان1,476%0.54
🔣 هەمەجۆرە1,146%0.41
📄 بڵاوکراوەکان (گۆڤار، رۆژنامە و ...)920%0.33
😊 گاڵتەوگەپ712%0.26
🎵 کارە هونەرییەکان534%0.19
💎 شوێنەوار و کۆنینە459%0.16
💚 ئەنفالکراوان422%0.15
🌏 نەخشەکان167%0.06
📼 ڤیدیۆ145%0.05
👪 هۆز - تیرە - بنەماڵە112%0.04
🍛 خواردنی کوردی74%0.02
🌳 ژینگەی کوردستان52%0.01
🎥 ئالبومەکان32%0.01
🔧 بەرهەمە کوردستانییەکان27%0.00
🏆 یارییە کوردەوارییەکان18%0.00
🔬 زانست7%0.00
💣 کەلوپەلی سەربازیی بەکارهاتوو لە کوردستان2%0.00
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا...
📩👫 هاوکارانی کوردیپێدیا📷 بابەت%
📩زریان سەرچناری114,685%42.02
📩هاوڕێ باخەوان110,927%40.64
📩مانو بەرزنجی20,881%7.65
📩سەریاس ئەحمەد12,876%4.71
📩نالیا ئیبراهیم1,815%0.66
📩ئاراس ئیلنجاغی1,269%0.46
📩ئەڤین ئیبراهیم فەتاح667%0.24

Kurdipedia.org (2008 - 2019) version: 11.03
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 4,431 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574