Mesûd Berzanî û Mazlûm Abdî kengê, li ser çi hevdîtin dikin?
Nalîn Dîcle
Di 13’ê çileyê de nûnerê taybet ê Mesûd Berzanî Dr. Hemîd Derbendî derbasî Rojavayê Kurdistanê bû û bi Fermandarê #QSD# ’ê Mazlûm Abdî re hevdîtinek giring kir. Çavkaniyên pêbawer jî piştras kirin ku, wê Mazlûm Abdî di nêzîktirîn dem de biçe Başûrê Kurdistanê û hevdîtenekî giring bi Mesûd Berzanî re pêk bîne. Hêjayî bibîrxistinê ye ku ji ber giringî û hesasiyeta mijarê hevdîtina tenê navbera Mazlûm Abdî û Derbendî tenê de pêkhatiye. Tê zanîn ku di vê hevdîtinê de Dr. Hemîd Derbendî daxwaza Berzanî ya hevdîtina bi Mazlûm Abdî re pêşkêş kiriye û wî jî ev daxwaz pejirandiye. Tê payîn ku Mazlûm Abdî di rojên pêş de, heta di nêzîktirîn dem de biçe Başûrê Kurdistanê û bi Mesûd Berzanî re hevdîtenekî giringe pêk bîne.
Bê guman dema hevdîtinê watedar e. Bi taybetî piştî hilweşîna Rejîma Baas’ê, di demeke tirafîkek zêde ya diyarkirina siberoja Sûriya nû ya heyî de, dîsa di pêvajoyeke ku li serdaxuyaniyên Bahçelî, hevdîtina Şandeya DEM partiyê, li Tirkiyê nîqaşên dijwar ên li ser pêvajoyek navlênehatî kirin heyî de, ji Berzanî daxwaza hevdîtina bi Mazlûm Abdî re kirin, ev yek bi qasî giringiya hevdîtinê, nîşane û daneyên ji bo pêşdîtina rojeva hevdîtinê pêşkêş dike. Heta ku aliyên peywendîdar bi aweyek fermî tiştekî nebêjin, elbet hemû tiştên bêne gotin, wê ji şîrove, texmîn û dibêtiyan wêdetir neçin. Çawa ku di siyasetê de, tiştek tesaduf nîne, dem û wexta tu hevdîtinekê jî bi tesadufî, rasthatinê çênabe.
Ger em rewşê hîn şênbertir bikin; piştî 8’ê Kanûnê rûxandina Rejîma Baas’ê ji bo Sûriyê û heta ji bo herêmê bê nîqaş qonaxeke nû daya destpê kirin. Elbet gelek pêvajoyên qederê hene, lê pêvajoya herî zêde ev yek hate hîskirin, rojên rûxîna Rejîma Baas’ê û di pêvajoya ku lîstok di nava lîstokan de hatin lîstin bûn. Ji ber hêzên cihanî û herêmî yên pir bi hêz ên mîna Rusya û Îranê di van rojên qederê yên xeternak de, li Sûriyê nekarî xwe li ser lingan bigrin û têk çûn. Pêvajoyek ewqas xeter bû ku hêzên mîna Rûsya û Îranê ku ji nîv esrî zêdetire li herêmê serwerin nekarîn xwe li ber bahoza van rojan rabigrin û li Sûriyê têkçûn. Di van rojên icacok ku her tiştek nediyar kirîbû de, Rojavayê Kurdistanê bi berxwedaniya şervan û bi piştgiriya gel karî pozîsyona xwe ya diyarker biparêze. Di rojên ku evqas hevsengî serûbin bûyîn de, pozîsyona xweparastinê elbet serkeftineke mezin e.
Vêcarê jî dewleta Tirkiyê di pêvajoya kaotîk ya heyî de xwest sûd werbigre, heta bi rêbazên hîn xetertir xwest ku destpêkê Kobanê û piştre jî hemû herêmên Bakur û Rojhilatê Sûriyê dagir bike, ji bo pêkanîna viya jî hemû hêza xwe xiste tevgerê, lê berxwedana bendava Tişrîn û pira Qerekozaqê hesabên Tirkiyê serobinî hev kir. Ji 8’ê kanûnê heta niha berxwedanekî ku nimûneya wê di cîhanê de nîne tê kirin. Hêjaye em bi şanaziyeke mezin bibêjin yên ku di eniya Tişrîn û Qereqozaqê de herî zêde şer kirin û li ber xwe dan şervanên YPJ’ê ne. Ew jinên ku bi azweriya azadî, bîreweriya welatperweriyê şer kirin, çawan ku doh DAIŞ’ê têk bir, îro jî bermahiyên DAIŞ’ê çeteyên dawleta tirkiyê tar û mar kirin. Li gel berxwedana Şervanan Kerwanên Nobedariya Tişrînê bi vîneke mezin xwedî li av, axa xwe derketin û bedena xwe jêre kire çeperek ewqas mezin ku wê dijmin ti carî nikaribe derbas bike. Heta niha tevî raste rast karwanên Nobedariya Tişrîn bi caran hatiye hedefgirtin û komkujî hatin çêkirin, lê van êrişên dewleta Tirkiyê û çeteyên wê nekarîye vîna gel bişkîne. Sekna Nobedarên Bendava Tişrînê ger ne nimûneya Şerê Gelê Şoreşgerî be, nimûneya şerê gelê Fedaî ye.
Ger em bêjin berxwedana gel û şervanan a bendava Tişrîn û Qereqozaqê hesabê tirkan hemû sero bin kirin û çarenûsa pêvajoyê guherî, ne tesbîtekî bi mibalaxe ye. Dîsa giringe em destnîşan bikin ku di Rojhilata Navîn de dîplomasîya herî serkeftî û encamgir hêza li ser erdê ye. Ango asta şerkerî, berxwedan û xwe parastinê ye. Eşkereye ku ger tu li ber xwe bidî, wê herkes te cidî bigre û bike hesabê xwe. Ger hêza te ya şerkeriyê hebe, wê destê nûnerên te yên dîplomasiyê bihêz be. Ji ber vê hêzê ye ne dost û ne dijminê kurdan nikarin ku pesnê şerkerî û lehengiya Kurdan nedin. Ji ber wê ye Pûtîn jî, Trup jî neçar dimînin pesnê lehengiya kurdan bidin.
Dîsa ji ber vê lehengiya keç û xortên Kurdan bû Colanî dema Cephet El Nsra bû jî hêza Kurdan tecrûbe kir, dema bû Heyet Tehrîr Elşam jî dubare ev hêza Kurdan tecrûbe kir, lewra nûnerên Rojayên Kurdistanê cidî digre. Ji ber vê rastiyê ye dema mijar dibe Kurd- QSD wê demê Colanî bi hesab û kîtap diaxive. Ji ber li Tişrîn û Qereqozaqê, ev hêz dîsa QSD’ê nîşan da Colanî neçar bû ku bi Mazlûm Abdê re hevdîtin kir, lê ji ber li ser erdê ti hêza ENKS’ê nîne, heta alîkarê Colanî bi Abdulhekim Beşar re hevdîtin nekir. Ev bi xwe jî vê piştrast dike ku ger li ser erdê hêza te nebe, ne Colanî, ne jî aqilmendê Colanê te tiştek nahesibîne keko! Ma jixwe de bab û kalên me Kurdan negotine; “çavê li deriyan xwelî li seriyan.”
Kurt û kurmancî ger tu xwe bispêrî hêza xwe, asta pileya erdhejek leşker-siyasî çiqas dijwar be jî nikare te têk bibe. Pêvajoya hilweşîna Rejîma Baas’ê tevî ku li herêmê giştî erdhejeke mezin a leşkerî-siyasî çêkiribe jî, lê di Rêveberiya Bakur û Rojhilatê Suriyê de ev rastî dîsa pişt rast kir ku ger tu pişta xwe bispêrî hêza xwe tu dikarî biser bikevî.
Di demeke ku her hêzek dixwaze pozîsyona xwe biparêze, heta hewil dide li ser erdê serweriya xwe zêde bike da ku li ser masê destê wî xurt be, daxwaza hevdîtinê ji Kak Mesûd bi Mazlûm Abdî re bi qasî ku giringe, ewqasî jî seyre. Di pêvajoyên wiha de li ser erdê kî bihêz be, li ser masê elbet wê ew bê mixateb girtin û wê destê wî bihêz be. Ji ber Rêveberiya Bakur û Rojhilatê Sûriyê pozîsyona xwe ya dîyarker bi berxwedan û bi piştgiriya gelê Fedaî karî biparêze, wek hêzekî sereke ger di siberoja Sûriya nû de cih negre, wê li Sûriyê tu carî îstikrarekî mayinde çênebe, wê pergalek wiha bi serkeftî jî nebe. Ji ber wê ye gelek rayedarên welat û hêzên cîhanî di her fersendê de balê dikişînin li ser giringiya cihgirtina Kurdan di Sûriya nû de.
Tam di demek wiha hesas de ger em dîsa bêne li ser giringiya hevdîtina Mesûd Berzanî û Mazlûm Abdê, helbet avakirina yekrêziya mala kurdî ji her demê bêhtir di vê demê de heyatî ye. Ji ber zanista vê hesasiyetê ye, Kurdekî di şaneyek wî tenê de bi qasî misqale zire welatperwerî mabe, wê bi yekîtiya Kurdan, yekrêza mala Kurdî şa bibe. Ji xwe di her daxuyaniyek xwe de Mazlûm Abdî balê dikişîne li ser giringiya yekrêziya Mala Kurdî. Ji ber kesayetek pêşeng e ji herkesî zêdetir di wê zanebûn û ezmûna giringiya yekîtiyê de ye. Bi taybetî di vê pevajoya ku çarenûsa Kurdan mijara gotinê de ye, yekîtiya Kurdan nebe nabe. Ji ber hesasiyeta pêvajoyê ji her demê zêdetire, lewra di vê demê de yê ku dijberê yekîtiya Kurdan tevbigre helbet wê dîrok wî efû neke û wan bi damgeyek reş bişîne li ser sêrgoya dîrokê. Ji ber vê hevdîtina Mazlûm Abdî û Mesûd Berzanî çiqasî karibe xizmeta yekîtî û yekrêziya mala Kurdî bike, ewqas wê bi wate be. Tê payîn di hevdîtina Mesûd Berzanî û Mazlûm Abdî de hem rewşa herêmê, Sûriyê û Kurdistanê bê destgirtin, hem jî ji bo Kurd di siberoja Sûriyê de xwedî maf bidin, divê ji niha û şûnde xwedî helwestek çawan bin, wê ev yek bêne nîqaş kirin. Dîsa di pêvajoyekî ku nexşe têne guhertin de, êdî li cihê paymana Lozanê, peymanên nû di rojevê de ne, ji bo Kurd sedsalên din jî winda nekin, tê payîn ku yek dengî û yek helwestiya hêzên Kurdî bê gotf û go kirin. Tenê yek bendewariya gelê Kurd heye ew jî; hêz û aliyên kurd nakokiyên xwe bidin aliyekê, di fikir de pir reng bin, di daxwaz û helwest de yek deng bin.
Ger hevdîtina Mesûd Berzanî û Mazlûm Abdî karibe îradeyek ku hemû hêz û partiyên Kurdan ên Rojava bîne gel hev, ji van hêzan şandeyek hevbeş çêbike, li ser daxwaza fedraliyê hemû aliyên Kurdî yek deng bike û bi vê hêzê bike rêwiyê Şamê wê misyona dîrokî bilîze. Ji ber Xewn û Xeyalên Kurdan yekîtî yekîtî, yekîtî û dîsa yekîtî ye. Ezmûnên Kurdan her carî nîşan daye ku ”GER KURD NEBIN YEK WÊ HERIN YEK BI YEK”. Ji ber zanebûna van Ezmûnaye, bi her dibêtiya yekîtiya netewî ewqas bi hêvî û xiroş dibe. Di van rojên xeternak ku çarenivîsa herêmê ji bo sedsalên pêşiya me têne diyarkirin de, Kurd bi hêvîne ku hevdîtina Kak Mesûd û Mazlûm Abdî bikare mîmariya yekîtiya hêzên Kurdî bike. Mîna her Kurdekî welatperwer ez jî bi hêviya ku ev hevdîtin vê xeyalê Kurdan bike rastî, nivîsa xwe bi encam dikim.[1]