کورد دلۍ چەرخەکا تاریخینە
هۊرئەوەگېڵنای و ئاماڎەکەرڎەی: #ئەسعەد ڕەشید#
بەشۍ: یەرەسەڎ و حەفتا و نۊهەمە
* تاریخو(#01-01-1951#ز.) ئامای دنیای هونەرمەڼو شانۊی مامۊسا سالار عومەر قەراخی، نامبریا بەشداری دەیەها شانۊیا بە ئەرمانای و بەرئاوەردەی و نویستەی کەردەن، چانېشا (جەنابی موفەتیش، سارا خان، ویرم کەوتۆ،...هتر.).
* مانگەو(03) ئی ساڵېنە، بەستەی کۊنگرەو دوەمو پدک جە شارو بەغڎای، یانەو شەهیڎ عەلی حەمدی، چاگە کۊمیتێوە میانی تازە پەی پارتی هۊرچنیا و ئیبراهیم ئەحمەڎ بی بە سکرتێرو پارتی.
* تاریخو(#07-03-1951#ز.) کوشیای عەلی ڕەزم ئارا، سەرشالیارگاو ئېرانی.
* تاریخو(#01-05-1951#ز.) وېیانەیی کەردەی پالفتگاکا نۆتەو ئێرانی.
* تاریخو(#15-07-1951#ز.) کۊچی دمایینو مامۊسا جەلادەت بەدرخان جە سوریا، کە تاکو مەردەی پەی کوردی ژیوا.
* تاریخو(#13-10-1951#ز.) نوری ئەمین مەحمووڎ بی بە ڕاوەبەرو ڕۊنامەو (ژین) جە سلېمانی.
* تاریخو(#13-10-1951#ز.) کۊچی دمایینو ڕۊنامەنویس جەمیل سائیب.
ساڵەو(1952ز.) چن تۊمارێ پېوەس پی ساڵېوە ئینێ وەردەسەنە:
* کۊچی دمایینو شاعېر، سەعید ئەحمەڎو خانەقای.
* ئەچی ساڵېنە، جەلال تاڵەبانی لوا پەی هۆلېری پەی وانای.
* ئی ساڵۍ، یام ساڵەی دمایینە، پەی یەکەمین جاری دلۍ مزگی قەڵاو هۆلېری ڕەشاد ئەفەڼی وتارەو ڕۊ جومعەیش بە زوانی کوردی واناوە.
* ئەچی ساڵېنە، وانکارۍ وانگاو ئاماڎەیی شەوۍ جە سلېمانی، شانۊنامەو (بییەی بە خەلیفە بە خیاڵ)شان، نماییش کەرد.
* ئەچی سالېنە، شانۊنامەو (کناچۍ و بېوەژەنی) جە شارو سلېمانی نماییش کریا، جە نویستەی ڕەئوف یەحیا و بەرئاوەردەی ئەنوەر تۆڤی بۍ.
* ئامای دنیای ڕەئوف کامیل ئاکرێیی، جە شارو ئاکرێ.
* بە پاو پەیلواو مامۊسا عەلائەدین سوجادی، ئەچی ساڵېنە دواڼزە ملیۊن کوردی بیېنۍ.
* ژمارەو ئامارو ژەنا هۆلېری یاوا (131288) ژەنی، ژمارەو نەخوڼەوارەکاشا کە سەری پەنج ساڵی بېنۍ یاوێ (107940) ژەنی، بەڵام ژمارەو ژەنا شارو سلېمانی ئەچی ساڵېنە ( 124733) ژەنی بېنۍ و چانېشا (108816) ژەنیشان نەخوڼەوارۍ بېنۍ کە تەمەنشان سەری پەنج ساڵیۆ بۍ.
* ژمارەو ژەنە مامۊسایا هۆلېری یاوا (39) مامۊسێ و سلېمانی یاوێ (49) مامۊسێ ژەنی.
* ژمارەو وانکارە کناچا جە شارو هۆلېر و دۆروبەریش یاوا (759) کناچۍ، بەڵام جە شارو سلېمانی و دۆروبەریش یاوێ (1132) کناچۍ.
* کۊچی دمایینو شاعېر، موفتی پێنجوێنی جە شارو سلېمانی.
* فەوزی سائیب، بی بە قائیمقامو ڕانیەی.
* وەڵاکەردەیۆ کتېبێ سەرو ئەتنۆگرافیا و فۆلکلۆری کوردی و چەنەکۊڵیای چەنەشان بە دەسو ئەمینی ئەڤداڵ، جە یەریڤان.
* وستەی ڕاو هۊرچنیەی پەرلەمانی جە ئېران، کە کیانیا و شارو مەهەبادی (سادق وەزیری) بە فرەیینەو دەنگا هۊرچنیا، ئینەیچە پاسەش بە ڕژېمو ئېرانی کەرد کە کیانیێوە وېش جە تارانۆ پەی شارو مەهابادی بارۊن.
* پارتو کومونیستو ئېراقی (حشع)، سەرو زوانو هاوڕێ باسم (بەهائەدین نوری) بانگشدا کە کورد نەتەوەن.
* ئامای دنیای وېنەکېش، عەبدوڵڵا ڕەسول جە شارو هۆلېری.
* کۊچی دمایینو هیجری دەدەی کاکەیی.
* خېزیای هیتیارا ناوچەو بۆکانی، دژو دەرەبەگەکا.
بەشێ جە کتېبو هاوڕێنامەی، نویستەی هاوڕێ باخەوان، هۊرگېڵنای پەی سەرو زوانی هۆرامی: ئەسعەد ڕەشید.[1]