نامې: عەبدوڵڵا
نازنام: ئۆجەلان
نامۊ تاتەی: عومەر
نامۊ ئەڎێ: عائیشە
ڕۊ پېڎابییەی: #04-04-1949#
یاگۊ پېڎابییەی: #ئامارا_ ئورفە#
$ژیۋاینامە$
عەبدوڵڵا ئۆجەلان؛ نامې یەرەییەش؛ عەبدوڵڵا عومەر عەبدوڵڵا، جە ئەڎا و تاتێوە هەژاری و دلې بنەیانێ ئایینی سونە مەزهەبی، تاریخو (#04-04-1949#ز.) دەگاو (ئامارای) سەر بە شارو ئورفەی پېڎابییەن. دۋې برێ و دۋې واڵېش هەنې بە نامەکانو (موحەمەد، عوسمان، فاتیمە، حەوا)، بەپاو نامەکاشا بەرمەگنۊ هەکە بنەیانێ دیندارې و ئایینیې بیېنې. دماتەر بە عەبدوڵڵا ئۆجەلان، یام (ئاپۆ) ئەشناسیان. نازنامو ئۆجەلانی جە بابایاشۆ پەیش مەنەنۆ بە ۋاتاو (هەق ئەسانی).
ئۆجەلان، زییاتەر چېرو کاریگەری ئەڎێشەنە بېیەن کە نامېش (عائیشە)نە، کە بە زاروڵەیی هانیشدان سەرە پەی کەسی نەنامنۊ و هەقەو وېش سەرو کەسیۆ نازۊ.
ئۆجەلان، قۊناغەکې وانایش بڕیېنې و پەی وانای زانستە ڕامیاریەکا لوان پەی ئەنکەرەی، بەڵام قۊناغەکې زانکۊیش نەبڕیېنې و جییاشئاستەن. هەر ئەچاگە، دلې زانکۊینە چەنی ژمارێ جە هامڕاکاش دەسێوە، یام کۊمەڵێوەشان مەرزنانەرە بە نامې (وانای باڵاو ئەنکەرە)ی. ساڵەو (1972ز.) بە مەڵامەتو ژڵېوەی ڕامیاری، حۆت مانگې زیڼانی کریان، دمای ئازاڎکەرڎەیش هامڕاکاش بە (ئاپۆ) چڕیەن.
تاریخو (#27-11-1978#ز.) چەنی (23) کەسا، جە دەگاو (فیس)ی پارېزگاو ئامەدی، پارتو کرېکارانو کورڎەسانی (پەکەکە)شان مەرزنانەرە. جە کۊششی ڕامیاریۆ پەی کۊششی چەکداری. دمای هۊرۋېڵیا (ئینقیلابە) سەربازیەکەو (#12-09-1980#ز.) تورکیای، پەکەکە کۆت چېرو فشارێ گۆرەی سەربازی و ڕامیاری، چڼیین کادرې و ئەندامېشان دەسگیرې کریێ. چن ئەندامێشان دلې زیڼانینە بانگو مانگېرتەیشان دا، بە دەنگی بەرز چڕېنې (بەرخوڎان ژیوایەن).
دماتەر، هەر ئەچا ساڵېنە ئۆجەلان چەنی چن نەفەرێ لوێ پەی (لوبنان)ی، ئەچاگە دلې دۊڵەو (بیقاع) هېزی چەکداریشان مەرزنارە. تاریخو (#15-08-1984#ز) بەفەرماندەیی مەعسوم کۊرکوماز، یەکەمین گرۊڵیەو گەریلاکانو پەکەکەی، ڕوەو سووپاو تورکیای شانیا، ئانەیچ بی بە دەسپەنەو جەنگێ توولانی.
ئۆجەلان ساڵەو (1990ز.) جە لوبنانۆ لوا پەی سوریای، هەتاکو ساڵەو (1998ز.) ئەچاگە مەڼۆ. حکومەتو تورکیای داواش ئانېبې جە وڵاتو سوریای؛ یام ئۆجەلانی ڕادەس بکەرۊن، یام دلې وڵاتەکەیشەنە بەرشبکەرۊن. ئانەبې جە تاریخو (#09-10-1998#ز.) ئۆجەلان سووریاش جییائاست و لوا ڕوەو وڵاتو یۆنانی، بەڵام چەنی یاوایش دوور جە عورفو باوێ کۊمەڵی و ئینسانی و یاسا میاندۆڵەتییەکا، داواشان وەنەکەرد ئا وڵاتەیە جییابازۊن. ئەچاگە ڕوەشنیا وڵاتو ڕووسیای، سەربارو ئانەی پەرلەمانو ڕووسیای بەکۊدەنگی مافو پەنابەریشان بەخشا بە ئۆجەلانی، بەڵام حکومەتو ڕووسیای مەنەیۊ ئۆجەلانیش دلې خاکەکەیشەنە قبووڵ نەکرد. ئیتر دمای چن ڕوێ بەناچاری ڕوەش کەرڎە ئیتالیای. ئەچاگەیچ قبووڵشان نەکەرد، هەمدیس گېڵاوە پەی ڕووسیای، چاگەیچۊ گېڵناشاوە پەی یۆنانی، سەرو داواو یۆنانی ڕوەو وڵاتو (کینیا)ی کۆتڕا، ئیتر تەیارەخانەو ئا وڵاتەیە دمایین مدرگای سییاسی و دیبلوماسی ئوجەلانی بې، قەراربې چاگۆ ڕەوانەو هۆڵەندای بکریۊن، بەڵام تەیارەکە ڕوەو تورکیای چەرخیاو جیاتی هۆڵەندای، تورکیا نیشتۆ.
ئۆجەلان ئەچا کاتۆ دلې زیڼانو ئیمراڵینە یەخسیر کریان، ئاڎ بە لاشە کۊت و بەڼەن، بەڵام بە ۋیر و ئەندېشە هەر ئازاڎەن، ویرلەکېش پەی ئازاڎی کورڎەسانی هەرچن تەقەیۊرێشان ئامان ملەرە، بەڵام ئاڎ هەر پېسە ویرمەڼێ کورڎی پەیلوێکېش و مۊچیارییەکېش یاگې ئېژاینې و تۊشەو ئازادینې.
ئۆجەلان دلې دنیاو ژیوای وېشەنە، یەک جار هامسەرگیریش کەرڎەن، مییانو ساڵەکانو (1978_1988ز.) چەنی خاتو (کەسیرە یڵدرم)، کە دماتەر جە یۊترینی جیێ بیېنێ.
ئۆجەلان، چڼیین بەرهەمې و کتېبې چاپکریێش هەنې، کە ویر و ئایدولۆجیا و ڕاو کۊششی ڕامیاریش ڕۊشنەمەکەراوە:
1. هونەرو سەرداری.
2. سووربییەی سەرو سۆسیالیزمی، سووربییەیەن سەرو بە مرۊڤ بییەی.
3. جە دۆڵەتی ڕاهیبی سۆمەریۆ
ڕوەو شارسانییەتو دیموکراسییانەی.
بەرگی یەکەم و بەرگی دوەم.
4. وەرگیریکەرڎەی جە گەلێ.
5. ئیسلام و نیشتیمان پەروەری.
6. وەرچەرخنای مەزن.
7. داڎگاو تارېخی.
8. داستانو ژیونایۆ.
9. ڕۊڵو ڕۊشنویرا دلې شۆڕشی نەتەوەیینە.
10. ژەنۆلۆژی.
11. ئایدۆلۆژیاو ژەنې ئایدۆلۆژیێ کۊمەڵایەتین.
12. گرفتو دیموکراتیزەبییەی جە تورکیا.
13. تارېخ جە حۆزو دیجلە - فوڕاتینە.
14. نەخشەڕاو ئۆجەلانی پەی چارەسەرکەرڎەو گرفتو کوردی.
15. ئۆجەلان، ئەزموونێ نۊ و پەندێ تارېخیە.
حوسێن محەمەد عەزیز.
16. عەشقو کورڎی. [1]