=KTML_Bold=Danasînek li ser #Antolojiya Dengbêjan# a li ser Dengbêj Reso=KTML_End=
Xebatên berhevariyê hem dengên nemir ên dengbêjan û hem jî çand û hunera kurdî ji wendabûnê diparêze û mîna xelatekî giranbuha ji nifşên nû re dihêle. Em ê jî bi riya bernama danasîn bixeleke nû li ser pirtûka Antolojiya dengbêjan ji we re pêşkêş bikine.
Pirtûka ji rêze-antolojî ya dengbêjiyê ya bi amadekariya Omer Guneş û Îbrahîm Şahîn a bi navê dengbêj Reso, ji weşanên Nûbihar hatiye weşandin. Omer Guneş ji navçeya vartoya Mûşê ji gundê Gomaçawûş e. Di sala 1977'an de hate dinê. Li bajarê stenbolê li zanîngeha Marmarayê beşa Hiqûqê qedandiye. Ji 2004`an û vir de li stenbolê parêzertiyê dike. Demeke dirêj e li ser wêjeya dengbêjiyê lêkolînan dike.
Îbrahîm şahîn jî li Gundêmîrayê vartoyê di sala 1977`an de ji dayik bûye. li zannîgeha Erziromê beşa bernamekariyê, xwendiye. Ji sala 2001`ê ve li Almanyayê dijî û li wir karsaziyê dike û li ser wêjeya dengbêjiyê jî lîkolînan dike .
Pirtûka Dengbêj Reso, bi awayê rêze antolojiya dengbêjiyê hatiye amadekirin. Ev pirtûka ku cilda yekem e destpêkê di derbarê jiyana dengbêj Reso de hin agahî û bîranînanên wî vedibêje. Di berdawamiyê de jî stranên ku bi dengê Resoyê nemir hatine gotin, ji kasetan bi awayekî orijînal hatine erşîvkirin . amadekarên vê pirtûkê mebesta wan a amadekirina vê vê xebatê bi van hevokan wisa tînin ziman.
Awaz û sewta dengbêjan di xwezaya malan de,rêyên gundan de, zevî û mêrgan de hertim nola çavkaniyan diherikî nava xeyalên me. Xeyalên me bi kilamên dengbêjan dewlemendtir dibe.....
Dengbêjî ji bo me her tim tişt bû. Muzîk bû, awazên xurt bû, evînî bû, mêrxasî bû, edebiyat bû, dengê xwezayê bû ,kewandina dilên birîndar bû, gerdûna xeyalan bû, sebra dê û keçan bû û destanên mîtolojîk bû. Hêza mûzîk û dengbêjiyê em ji nû ve ber bi xwe ve kişandin lewma em ketin pey edebiyata dengbêjiyê.
Pirtûka Antolojiya Dengbêjan ji pênc beşan pêk tê. Kilamên dengbêjan li gorî naveroka wan hatiye dabeşkirin û bi rêzê kilamên Serhildanê , kilamên Evîniyê, kilamên li ser şer û pevçûnên navxweyî- eşîrî, kilamên li ser xwezayê , ramanên jiyanê û Destan. Bêyî ku guherînek di peyvên wan de bê kirin, bi formên resen di pirtûkê de cih digirin . lê xwendevan beriya biherike nava van kilaman, jiyana Dengbêj Reso hîn dibe. Dengbêj Reso di 1902'an de li Îdarê, gundê Kerîmbeyliyê ji dayik bûye. Ji eşîra Berkirî ji qebîleya Solika ye. Navê bavê wî Welo ye, navê diya wî Hefsê ye. Bi tevahî ew şeş xwişk û biran e... Apê wî Evdoyê dengbêj. Dengbêj Gulê û Evdalê zeyikê gelek caran bi hev re kilam strandine . Tê vegotin ku rojekê Gulê tê kerembeyliyê mala Evdo, jê daxwaz dike ku ciwanên malê jî kilaman bistirên .Evdo jî biraziyê xwe Reso nîşanî Gulê dide . Reso wê çaxê 8-9 salî bûye. Gava Reso bi dengekî bilind diqîre, Gulê heyirî dimîne û bi henekî dibêje: Hey belqityo, te perda guhê min qetand, Gulê dengê Reso diecibîne, qabîliyeta wî dibîne û dibêje: Evdo li vî biraziyê xwe miqate be, wê dengbêjekî hêja jê derê....
Her çiqas Dengbêj Reso gelek stran straye jî, lê vê gavê tenê 120 kilamên wî tên zanîn. Wekî ku dihat gotin Reso şeş an heft helbestên cîgerxwîn kiriye kilam û straye. lê mixabin qeydên van kilaman tune ne.
Ev pirtûk, ji bo kesên dixwazin lêkolînên li ser dengbêjan û kilamên dengbêjiyê bikin çavkaniyeke hêja ye
Her wiha bi vî şêwazî li ser gelek dengbêjên din hatine çêkirin. Xebatên bi vî rengî yên li ser dengbêjî û çanda kurdî, ji xwendekar û nifşînên nû re dibin çavkaniyên sereke.
=KTML_Bold=Çavkanî=KTML_End=
- Ji qelana pelfilm, malpirtûk, antolojiya dengbêjan.
- Ji rûpela wîkîpediya û çandname. [1]