🏠 دەستپێک
تۆمارکردنی بابەت
کوردیی ناوەڕاست
Kurmancî - Kurdîy Bakûr
English
کرمانجی - کوردیی باکوور
هەورامی
لەکی
Kurdîy Nawerast - Latînî
عربي
فارسی
Türkçe
עברית
Ελληνική
Française
Deutsch
Nederlands
Svenska
Español
Italiano
Pусский
Fins
Norsk
日本人
中国的
Հայերեն
پەیوەندی
دەربارە!
FacebookKurdipedia on Facebook
TwitterKurdipedia on Twitter
Dark modeDark Mode
زۆرتر
Kurdipedia
🔎 English Menu
🏠|📧|دەربارە!|پەڕتووکخانە|📅
🔀 بابەت بەهەڵکەوت
❓ یارمەتی
📏 رێساکانی بەکارهێنان
🔎 گەڕانی ورد
➕ تۆمارکردنی بابەت
🔧 ئامرازەکان
🏁 زمانەکان
🔑 هەژماری من
✚ بابەتی نوێ
📕 دواهەمین کاتژمێری ئێمه
مارتن ڕیس، کە ژیانی پیشەیی خۆی لە شیکردنەوەی ئاڵۆزییەکانی ڕابردووی گەردووندا بەسەر بردووە، ئێستا ئەو ئەگەرانەمان پیشان دەدات کە دەشێ ڕوو بدەن و ڕەنگە بێنە ڕێمان.
ڕیس، بە ڕوونی و بە وردی ئەوە دەخاتەڕو
📕 دواهەمین کاتژمێری ئێمه
📕 دەبمە کۆچەری
دەبمە کۆچەری
نووسینی سەلیم عوسمان

لەم نۆڤڵێتەدا نووسەر دەیەوێت بڵێت جیهان پڕ پرە لەو مرۆڤانەی ڕۆژانە ئێمە بە هۆی هەڵسوکەوتێکی نابەجێ و نەشیاو سەرکۆنەیان دەکەین و ڕەخنەیان لێ دەگرین، ئەوان لە ناخە
📕 دەبمە کۆچەری
📖 کورتە باس و چیرۆکی کرێ
خۆر بە ئاسمانەوە خۆی کۆ کردبۆوە، شار تاریکی تێزابوو، وەک هەموو ئێوارەیەکیش نەسرین خان بە کۆڵ و بارەکەیەوە بەلۆژە لۆژ بەرەوماڵ دەبۆوە،
ئەو تێکڕای ڕەنج و مەینەتیەکانی ژیانی لەشان گرتبوو، بەتەنیا لە با
📖 کورتە باس و چیرۆکی کرێ
👫 لەیلا بەرزنجی
ناوی تەواو لەیلا سەڵاحەددین ٸەحمەد بەرزنجی
لەداکبوی 1/2/1982 لە قەزای سۆرانە
بڕوانامەی دبلۆم جوگرافی گەشتیاری لەپەیمانگای تەکنیکی هەولێر و
بەکالۆریۆسی پەروەردەیی لەکۆمەڵایەتی بەدەستهێناوە.
خێزاندا
👫 لەیلا بەرزنجی
📖 سکرتێرە 12
سکرتێرە 12

هەرچەند کردم نەمتانی کۆردن بلووەکەی بخۆم، کەباسی شیری ماینیان کرد تەبیعاتم نەیبرد، سەرۆکی دەستەی دەستپاکی بڕەک لەولاتر دانیشتبوو، چاوی دامن نایخۆم، گۆتی : کورە دەلرفیکە ماخران، بە ئەولاد
📖 سکرتێرە 12
📖 سکرتێرە 11
سکرتێرە 11

کەس دەنگی نەکردو هەموو تەماشا ئێکدیمان دەکرد، سەرۆک وەزیران ئەوجارە تووندتر هاواری کرد : کێ بەو سەیەی من ڕەویەو پڕیدایتێ !؟ وەزیری پلان دانان یەک پێ قیت بۆوەو دەستی لۆمن درێژکردو گۆتی :
📖 سکرتێرە 11
📕 100 چیرۆک لەبارەی خۆشەویستی پێغەمبەرەوە
100 چیرۆک لەبارەی خۆشەویستی پێغەمبەرەوە(درودی خوای لێبێت)..
نوسەر :محەمەد سدیق مەنشاوی
وەرگێڕانی :کەیوان مستەفا
📕 100 چیرۆک لەبارەی خۆشەویستی پێغەمبەرەوە
📕 لەبیر دەچیتەوە وەک ئەوەی هەرگیز نەبووبیت
کتێبی لەبیر دەچیتەوە وەک ئەوەی هەرگیز نەبووبیت شیعر و ژیانی مەحموود دەروێش هەڵبژاردن و وەرگێڕانی: ئازاد بەرزنجی
📕 لەبیر دەچیتەوە وەک ئەوەی هەرگیز نەبووبیت
📕 هاوشێوەکانی پیاوێک
هاوشێوەکانی پیاوێک
ژوزێ ساراماگۆ
وەرگێرانی سەڵاحەدین بایەزیدی
بەرهەمەکە لە سەر کەسێکەوە دەدوێت، رووداو و گێڕانەوەی چەتەکان، بە ناڕێکی و نەبەستراو پێکەوە نیشان دەدرێن، چەندین رەمز و کۆدی گرینگ و وێن
📕 هاوشێوەکانی پیاوێک
📕 ئەرکی سیخوڕانی نهێنی
ئەرکی سیخوڕانی نهێنی
فیل هایریخ
وەرگێرانی ئاسۆ حەسەن

شرۆڤە کردنی چالاکی ئەو سیخوڕانەیە، کەئەرکی تیرۆر کردنی ئەم کەسایەتیانەیان پێ سپێردراوە/
(ستالین، راینهات هایدریخ، ئایزنهاوەر، وایلدنییل هماکا
📕 ئەرکی سیخوڕانی نهێنی
📕 دەفتەری پیرانی غەمناک
دەفتەری پیرانی خەمناک
نوسینی ماردین ئیبراهیم

چیرۆکی رۆمانەکە باسکردنە لە بڵاوبوونەوەی پەتایەک له شاردا له سەرەتای ساڵی 2020 دا، دەرفەتێک دەداته پیاوێکی سەرووی حەفتا ساڵان که له خانوویەکی دەرەوەی ش
📕 دەفتەری پیرانی غەمناک
📕 پوختەی کتێبی(جلاء الافهام في الصلاة والسلام علی خیر الانام) بە کوردی
نووسینی: ئیبنولقەییمی جەوزی
وەرگێڕانی: عەبدولکەریم فەتاح
چاپی یەکەم 1436 - 2016
یەکێک لە کتیبە پڕ بەرەکەتەکانی ئیبن القیم ڕەحمەتی خوای لێ بێت، کتێبێکە دەربارەی صەڵەوات لەسەر پێغەمبەر صلی الله علیه
📕 پوختەی کتێبی(جلاء الافهام في الصلاة والسلام علی خیر الانام) بە کوردی
📜 کارگەرین جەنگاوەرین
کارگەرین جەنگاوەرین
ڕەنجبەرین، تێکۆشەرین
بۆ قەڵای سەرمایەدار
تێکدەرین تێکدەرین
ئێمە ڕۆڵەی شۆڕشین
قارەمانی هێرشین
بۆ سوپای خۆنخواری خواز
قڕکەرین، دوابڕین
ئیشکەرین داهێنەرین
ئێمە گەنج و گەوهەری
📜 کارگەرین جەنگاوەرین
📖 پەکەکە لە قەندیل ناڕوات!
نالیا ئیبراهیم
قەندیل ئەو ناوچە شاخاوییە کە دەکەوێتە باشووری کوردستان، لە زنجیرە چیاکانی زاگرۆسە، بە دژوارترین و گرنگترین چیاکانی کوردستان دادەنرێت کە بەرزاییەکەی زیاتر لە 3000 مەترە.
بەدرێژایی خە
📖 پەکەکە لە قەندیل ناڕوات!
📕 ئایندەی کەرکوک لەنێوان هەولێر و بەغدا
ئایندەی کەرکوک لەنێوان هەولێر و بەغدا
توێژەران: د.ئومێد رەفیق فەتاح، د. عابد خالید رەسول، د. زمکان عەلی سەلیم، د. جەلال حەسەن مستەفا، م. هەردی مەهدی میکە
پرۆژەی هاوبەشی سەنتەری لێکۆڵینەوەی ئایندەیی
📕 ئایندەی کەرکوک لەنێوان هەولێر و بەغدا
📕 شازادە هۆشمەندەکانی پاشای سەرەندیب
ناوی کتێب :- شازادە هۆشمەندەکانی پاشای سەرەندیب
وەرگێڕ :- مستەفا رەشید ساڵح
📕 شازادە هۆشمەندەکانی پاشای سەرەندیب
📕 چیرۆکی تەوبەکاران؛ بەشی 02
وەرگێڕانی: حسێن مەحمود هەڵەبجەیی [1]
📕 چیرۆکی تەوبەکاران؛ بەشی 02
📕 چیرۆکی تەوبەکاران؛ بەشی 01
وەرگێڕانی: حسێن مەحمود هەڵەبجەیی [1]
📕 چیرۆکی تەوبەکاران؛ بەشی 01
👫 هێلین پاڵانی
ناوی تەواوی هێلین عبدالجبار عبدالکریمە
لە بەرواری 4/5/1992 لە شاری هەولێر لە دایک بووە. بروانامەی دبلۆمی هەیە لە سیستەمی کۆمپیوتەر لە سالی 2012, بەکالۆریۆس لە زانستی دارایی و بانک لە کۆلێژی جیهان سال
👫 هێلین پاڵانی
📕 قوتابخانەی سەوز - شۆڕشی سەوز
رێکخراوی سروشتی کوردستان[1]
2021
📕 قوتابخانەی سەوز - شۆڕشی سەوز
☂️ قوتابخانەی سەوز - شۆڕشی سەوز
قوتابخانەی سەوز.. شۆڕشی سەوز
Green School دوو دەستەواژەی ئینگلیزییە(Green) بە مانای سەوز و(School)بە مانای قوتابخانە دێت, پێکەوە دەبن بە(قوتابخانەی سەوز). سلۆگینی قوتابخانەکەش بریتییە لە(Green Revolu
☂️ قوتابخانەی سەوز - شۆڕشی سەوز
📕 بەفری ڕەش
بەفری ڕەش
هێلین پاڵانی
بابەت: ڕۆمان
2021

ڕۆمانی بەفری ڕەش، ئەزموونی ژنێکی نووسەرە، چیرۆکی ژیانی ئەو ئافرەتە لەبیرکراوانە دەگێڕێتەوە کە ماف و ئازادییەکانیان لێ زەوتکراوە و لەئەنجامدا دەبن بە قورب
📕 بەفری ڕەش
📕 دەربارەی عەلمانییەت و ئایین
ناوی کتێب :- دەربارەی عەلمانییەت و ئایین
هەڵبژاردەیەک لە بەرهەمەکانی ئەرکۆن
وەرگێڕانی :- د. نەوزاد ئەحمەد ئەسوەد
📕 دەربارەی عەلمانییەت و ئایین
📕 چۆن کۆنتڕۆڵی توڕەییت دەکەیت؟
وەرگێڕانی لە ئینگلیزیەوە: بەمۆ عەبدولعەزیز [1]
📕 چۆن کۆنتڕۆڵی توڕەییت دەکەیت؟
📕 شانۆناسی
نیهاد جامی [1]
📕 شانۆناسی
✌️ شەهیدان
ئەبوبەکر عومەر ئەحمەد کاڕەش...
👫 کەسایەتییەکان
خالد بەگی جەبری
👫 کەسایەتییەکان
نەمام غەفووری
📖 کورتەباس
پەکەکە لە قەندیل ناڕوات!
👫 کەسایەتییەکان
لەیلا بەرزنجی
📖 ئاژەڵەکانی ناوچەی سەقز | پۆل: کورتەباس | زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
⠪ بەشکردن
Facebook
Twitter
Telegram
LinkedIn
Whats App
Viber
SMS
Facebook Messenger
E-Mail
📋 Copy Link to Clipboard
👍
⭐ نرخاندنی بابەت
⭐⭐⭐⭐⭐ نایاب
⭐⭐⭐⭐ زۆر باشە
⭐⭐⭐ باش
⭐⭐ خراپ نییە
⭐ خراپ
☰ زۆرتر
⭐ بۆ ناو لیستی کۆکراوەکان
💬 رای خۆت دەربارەی ئەم بابەتە بنووسە!

✍️ گۆڕانکارییەکانی بابەتەکە!
🏷️ Metadata
RSS

📷 گووگڵی وێنەی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
🔎 گووگڵی بابەتی هەڵبژێردراو بکە!
✍️✍️ ئەم بابەتە باشتر بکە!
| 👁️‍🗨️ | 👂

ئاژەڵەکانی ناوچەی سەقز
ناوچەی سەقز به هۆی هەڵکەوتەی جوگرافیایی تایبەت به خویەوه و له هەمان کاتدا ڕووبەری زۆر و بەربڵاو و شاخاوی بوونی و هەروەها به هۆی ئەوەی که چەندین چەم وسەرچاوەی ئاوی گەورەی کوردستان و هەزاران کانی و ڕووبای گەوره و بچووکی تێدا هەڵکەوتوه، بووەته هۆکاری ئەوەی دەیان ئاژەڵ و گیان لەبەری تایبەتی و دەگمەن لەم ناوچەدا بوونیان هەبێت که ناوەندی هەواڵنێری سەقز لێرەدا هەوڵ ئەدات گرینگترین ئاژەڵەکانی ناوچەی سەقزتان پێ بناسێنێت.
ورچ
ئاژەڵ‌‌ یەکێک له ئاژەڵه کێوی و وەحشیەکانی ناوچەی سەقز ورچه، که به تایبەتی له سەرشیو و گەورک، له چاو باقی ناوچەکان زیاتره و له نێو ئەشکەوت و بناری کێو و ناوچە شاخاویەکانی سەقز ورچ به زۆری بوونی هەیه و ئەم ئاژەڵه تەنانەت له چیرۆک و ئەفسانەکانی دانیشتوانی ناوچەی سەقزدا له دێر زەمانەوه تا ئێستا ڕەنگی داوەتەوه و له سەر ئەم ئاژەڵه سامناکه دەیان گۆرانی فلکلۆر و چیرۆکی خۆش تۆمار کراوه. ورچەکانی ناوچەی سەقز له کاتی شەڕ و یاری کردندا له سەر پێ دەوستن و بەرزترینیان که تا ئێستا بینراوه، پتر له 3 میتر و نیو بوه. قورسایی ورچەکانی سەقز له نێوان 100 تا 250 کیلۆیه و ئەم ئاژەڵه پێش ئەوەی بچێته خەوی زستانی، زۆرترین کێشی هەیه، چونکا دەبێ بڕێکی زۆر چەوری و بەز بۆ خەوی زستانی له لەشیدا کۆ کاتەوه. ورچەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر به تەنها دەژین و کەمتر ڕوویداوه که کەسێک ئەوان به کۆ لەم ناوچەدا ببینێت و ئەگەریش پێکەوه بینرابێتن لەگەڵ بەچکەکانیاندا بوون که هەندێک جار تا ماوەی 2 ساڵ لەگەڵ خۆیان دەیگێڕن. بەچکه ورچەکان زۆر بچووکن و کێشی ئەوان تەنها نیو کیلۆیه و تا دەگەنه یەک مانگی چاویان ناکرێتەوه و بەسراوه. له ناوچەی سەقز ورچەکان جگه له مرۆڤ هیچ دوژمنێکی دیکەیان نیه و دەکرێت بڵێین که ئەوان وەکوو به هێزترین ئاژەڵی ناوچەی سەقز دەژمێردرێن. ورچەکانی ناوچەی سەقز هەر چەند زۆرتر حەزیان له گۆشته، بەڵام به هۆی ئەوەی ڕاو کردنی ئاژەڵه بچووکەکان بۆیان زەحمەته، زۆرتر گژ و گیا دەخۆن و گەڵای دارەکانیشیان پێ خۆشه و ئەگەر بۆیشیان هەڵکەوێت پەلاماری کەنووی هەنگوین ئەدەن و له وەرزی بەهارانیشدا زۆر جار دێن بۆ چەم و ڕووبارەکانی سەقز و زگیان به ماسی تێر ئەکەن.زۆر جار بیندراوه ورچەکانی ناوچەی سەقز کاتێک برسی دەبن یا بریندارن، یاخی دەبن و پەلاماری مرۆڤ یان مەڕ و ماڵاتی خەڵک ئەدەن و زەرەر به خەڵک دەگەێنن.‌
بەراز
ئاژەڵ‌‌ یەکێکی دیکه له ئاژەڵه بە نێوبانگەکانی ناوچەی سەقز بەرازه. ئەم ئاژەڵه زۆرتر له ناوچەی سەرشیو و دەشتی شلێر بوونی هەیه و له هەمان کاتدا که گیان لەبەرێکی پیس و پۆخڵ و حەرام گۆشته، زۆر جار به هۆی وشکه ساڵی و هەروەها زۆر بوونیان به هۆی زا و زێ کردن له نێویاندا، هێرش دەکەنه سەر زەوییه کشت و کاڵییەکانی ناوچەی سەرشیوی سەقز و زەرەر و زیانێکی گەوره به جوتیارانی ئەم دەڤەره دەگەێنن. بەرازەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر ڕەنگیان خۆڵە مێشی، قاوەیی و ڕەشه و هەروەها درێژیان له نێوان 1 میتر تا 1 میتر و نیوه و باڵایان له سەر شانیانەوه تا سەر زەوی 90 سانتیمێتر دەبێت و قورسایی و کێشیان له نێوان 60 تا 70 کیلۆیه. بەرازە نێرەکانی دەشتی شلێر و ناوچەی سەرشیو زۆرتربه شێوەی گەله دەژین و هەر گەله بەرازێکی نێر لەم ناوچه له 20 سەر پێک هاتوه، بەڵام زۆر جاریش دانیشتوانی ئەم دەڤەرانه، گەله بەرازی نێریان بینیوه که له 50 سەر پێک هاتون. بەرازه مێوەکانیش زۆرتر به شێوەی 3 تا 4 سەری لە گەڵ بەچکەکانیان دەگەڕێن و شایانی ئاماژەیه که بەرازه نێرەکان لەگەڵ مێکاندا ناگەڕێن و تەنها ساڵی 2 یا 3 جار و له کاتی جووت بووندا پەیدا دەبنەوه. بەرازکان تەنها به شەودا دەگەڕێن و لە گەڵ دەسپێکی شەو هەتا بەری بەیان خەریکی خواردن و لەوەڕ و تاڵان کردنی مەزرا و دەر و دەشتەکانی سەقزن و هەر شتێکیان بەر دەست کەوێت له گژ و گیا و ڕیشە و گەڵای دارەکانەوه بگره هەتا هەموو جوره دانەوێڵە و میوه و سەوزی و کەلاکی تۆپیو و تەنانەت مشک و مێلووره و قۆلانچه و.... ڕەحمی پێ ناکەن و دەیخۆن. بەرازەکان به هەڵکەندن و قووڵ کردنی زەوی، هێلانه و شوێنی پشوودان بۆ خۆیان و بەچکەکانیان درووست دەکەن و هەندێک جاریش بینراوه که له ئەشکەوت و بناری کێوەکان هێلانەیان چێکردوه. بەرازەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر له نێوەڕاستی زستاندا زاوزێ دەکەن و له کات و وادەی جووت بووندا 3 تا 5 سەر بەرازی نێر و مێ پێکەوه دەگەڕێن و دەبێ ئەوەیش بڵێین که له دەورانی جووت بووندا بەرازەکان له چاو پێشوو زۆر کەمتر شت دەخۆن و دەلەوەڕن بەڵام زۆرتر ئاو دەخۆنەوه. وادەی زەیسانی بەراز 4 مانگه و پاش ئەم ماوه له نێوان 8 تا 12 بەچکەی دەبێت. له ناوچەی سەقز سەرەکیترین دوژمنی بەراز، گورگەکانن و زۆر جار بنیراوه که گەله گورگ، هێرشیان کردوەته سەر بەرازەکانی ئەم ناوچە و بەچکەکانیان خواردوون.
گورگ
ئاژەڵ‌‌ دەتوانین به دڵنیاییەوه بڵێێن که گورگ له هەموو ناوچه و گوندەکانی دەڤەری سەقز بوونی هەیه و کەمتر هاوڵاتیێک لەم ناوچه بەرچاو دەکەوێت که گورگی نەبینیبێ یان لوره لوری گورگی نەبیستبێت. گورگ ئاژەڵێکی وەحشی گۆشت خۆره و به ڕەگەز به بنەماڵەی سەگەکان دادەنرێت. هەنووکه گورگ له زۆر شوێنی دونیا ئاسەواری نەماوه و لەنێو چوه و تەنها له چیرۆک و فیلمه کارتۆنیەکاندا نێوی دەبینرێت، بەڵام به خۆشیەوه ئەم ئاژەڵه له ناوچەی سەقز پارێزراوه و هیچ مەترسیێک له مەڕ لەنێوچوونی بەدی ناکرێت و به پێچەوانەوه لەم ساڵانەی دواییدا ڕێژەی گورگ له سەقز به هۆی کۆمەڵێک هۆکاری تایبەتەوه پێوانه ئاساییەکانی تێپەڕاندوه و له زیاد بووندایه. گۆرگەکان زۆر جار له ژێر دار و درەختەکان، یان ئەو هێلانه و کونانەی که له لایەن ئاژەڵی دیکەوه چێکراوه دەژین و هەندێک جاریش له قڵەشی کێوەکاندا جێگە خۆش دەکەن. ڕ‌‌ەنگی گورگەکانی ناوچەی سەقز زۆرتر خۆڵه مێشی و قاوەیی تێکەڵ لەگەڵ ڕەشه، ئەم ئاژەڵه به تەنیا یا لەگەڵ جووتەکەیدا دەژی و هەندێک جاریش به کۆمەڵ و به شێوەی گەله گورگ دەژین و له شەو و ڕۆژدا به بێ جیاوازی ڕاو دەکەن. به هۆی زۆر بوونی ڕێژەی گورگ له ناوچەی سەقز، زۆر جار گەله گورگ هێرش دەکەنه سەر مەڕ و ماڵاتی هاوڵاتیان و هەندێک شەو‌یش بینراوه که هێرشیان کردوەته سەر گەوڕ و تەویلەی ئاژەڵداران و دەیان سەر ئاژەڵی ماڵیان له خاوەنەکانیان مردار کردوەتەوه. گورگەکانی دەڤەری سەقز زۆر مەترسیدارن و تا ئێستا به هۆی هێرشی ئەوانەوه بۆ سەر شوان و جوتیاران و خەڵکی ئاسایی، سەدان کەس گیانیان له دەست داوه یان بە توندی بریندار کراون.
بزنە کێوی
ئاژەڵ‌‌ له بەشێکی بەرچاوی شاخ و کێوەکانی ناوچەی سەقز و به تایبەت ناوچەی گەورگ، ئاژەڵێکی جوان و سەرنج ڕاکێش به نێوی بزنه کێوی له دوو شێوازی شاخدار و بێ شاخ بەرچاو دەکەوێت. بزنه کێویەکانی دەڤەری سەقز پێکەوه و به شێوازی گرووپی دەژین و هەندێک جار له گرووپی 10 تا 20 سەریدا بیندراون. ئەم گرووپه له لایەن بزنە کێویێکی پیر و بە هێز ڕێبەری دەکرێن بەڵام هەندێک جاریش ڕوویداوه که بزنه لاوەکان یاخی دەبن و گرووپی جیاوازی خۆیان پێک دە‌هێنن. بزنه کێویەکانی سەقز له گەڵای دارەکان و گژ و گیای ناوچە بۆ لەوەڕ کەڵک وەردەگرن و هۆکاری زۆر بوونیشیان له ناوچەی گەورک دەگەڕێتەوه بۆ چڕی دارستانەکانی ئەم ناوچە و له هەمان کاتدا شاخاوی بوون و سەرسەوزی گەورک و بوونی سەرچاوەی ئاوی بەرفراوان،له چاو ناوچەکانی دیکە. بزنه کێوی زۆرتر حەزیان له شوێنی بەرزه، بەڵام هەندێک جاریش له چیاکان دێنه خوارەوه و ڕوو دەکەنه پێدەشتەکان. بزنه کێوی تواناێکی باشی له هەڵخستنەوه و ڕاکردن له سەر شاخه بەرزەکان و شوێنه مەترسیدارەکان هەیه و ئەم ئاژەڵانه له بەره بیانەوه تا لای دواینیمەڕۆ ئەلەوەڕن و لەو کاتانەش که پلەی گەرما له سەرەوەیه له سێبەری دار و درەخت و قەراخ تەله سەنگەکان دەخەون و پشوو ئەدەن. بزنه کێویەکانی ناوچەی سەقز له وەرزی پاییزدا له گەڵ یەک جووت ئەبن و کاتی زەیسان بوونیان 5 تا 5 مانگ و نیوه. له کاتی جووت بووندا له نێو نێرەکاندا شەڕ و ململانێ دێته ئاراوه و نێره به هێزەکان نێره لاوازەکان ڕاو ئەنێن و ناهێڵن له گەڵ مێکاندا جووت بن و بۆ خۆیان ئەرکی ئەوان دەکێشن. له وەرزی بەهاردا زاوزێ دەست پێدەکات و زۆر جار بزنه کێویەکان به سکێک دوو کاژیلەیان ئەبێت. کاژیلەکان چەند کاتژمێرێک دوای له دایک بوونیان، ئەکەونه شوێن دایکیان و دەتوانن به پێوه بوەستن و پاش چەند ڕۆژێک زۆر به باشی ئەتوانن ڕابکەن. به هۆی به تام بوونی گۆشتی ئەم ئاژەڵه، به داخەوه ڕاوچیەکانی ئەم دەڤەره زۆر نابەرپرسانه هەڵس و کەوت لەگەڵ بزنه کێویەکاندا دەکەن و به ڕاو کردنی بەردەوامی ئەم ئاژەڵه ژیکەڵە، بوونیان خستوەته مەترسی له نێو چوونی هەتا هەتایی و پێویست دەکات که لایەنه بەرپرسیارەکان به سزادانی ئەم مرۆڤه بێ ویجدانانه، بزنه کێویەکانی ناوچەی سەقز له مەترسی فەوتان و لەبەین چوون ڕزگار بکەن.
سمۆرە
ئاژەڵ‌‌ یەکێکی دیکه له ئاژەڵه جوان و دەگمەنەکانی ناوچەی سەقز، سمۆرەیه. سمۆره، له زۆربەی ناوچەکانی سەقز و زۆرتر له سەرشیو،خوڕخوڕه و گەورک بوونی هەیه. زانا بوون و توند و تۆڵی له ڕادە بەدەر و فرز بوونی سمۆره، له خاڵه سەرنج ڕاکێشەکانی ئەم گەیان لەبەرەن و به دڵنیاییەوه هیچ مرۆڤێک شک نابەین که له سەیر کردنی سمۆره و هەڵس و کەوتەکانی تێر بێت یان ڕەقی لێی بێت و بیهەوێت له نێوی ببات. دارستانه چڕەکانی سەرشیو و گەورک شوێنێکی لەبارن بۆ سمۆره و به هۆی بوونی دار بەڕوو، دار گوێز و داری بادام لەم ناوچانه، سمۆرەکان له بواری خواردندا هیچ گرفتێکیان نیه و تەنها گرفتی ئەوان ترس له ڕاو کردنیانه، له لایەن هەڵۆ بەرزه فڕەکانی کێوه سەرکەشەکانی سەقز، که تەنگیان بەم سمۆره جوانانه هەڵچنیوه. سمۆرەکان زۆر فرزن و له چاو ترووکانێکدا له سەر پەل و پۆی دارێکەوه بۆ دارێکی دیکه باز ئەدەن و مرۆڤ به بینینیان وا هەست دەکات که سمۆرەکان خەریکن هەڵدەفڕن. چاوی سمۆرەش زۆر تیژه و یارمەتی ئەدات که به شەودا به جوانی دەور و بەری خۆی ببینێت و له بوونی مەترسیەکان ئاگادار بێتەوه. شەڕ کردنی سمۆره و مار، زۆر سەرنج ڕاکێشه و زۆربەی جار سمۆره لەم شەڕەدا به سەر ماردا سەردەکەوێت و پاشان ماره بەزیوەکەش دەخوات.
ڕێوی‌
ئاژەڵ‌‌ ڕێوی له زۆربەی نزیک به تەواوی ناوچەی سەقز بوونی هەیه و بێ گومان به یەکێک له بەنێوبانگترین ئاژە‌ڵەکان دەناسرێت له بواری فرت و فێڵ و خوێڕی بووندا، و هەر ئەمەش وایکردوه که له سەقز،پیاوی دەسبڕ و درۆزن به ڕێوی نێوزەد بکرێت و مرۆفی ترسەنۆک و خوێڕیش هەر نازناوی ڕێوی بۆ هەڵبژێرن. ڕێویەکانی ناوچەی سەقز دەستێکی باڵایان هەیه له پەلامار دان و دزینی هێلکه و مریشک و جوجەڵە و هەموو چەشنه پەلەوەرێک و زۆر جار ڕێویەکان پەلاماری کولانەی دێهات و گوندەکانی سەقز ئەدەن و دەستێکی باشی لێ دەوەشێنن و پاشان ڕێوی هەڕا ئەکەن و شوێنەکه به جێ دەهێڵن. رێوی به هۆی ئەم کردەوه دزێوانەیەوه له دێر زەمانەوه له نێو خەڵکی ناوچەکەمان بێزی لێ دەکرێت و سەرەڕای زیرەکی و فرت و فێڵەکەی، زۆر جار دەکەوێته داوی دێهاتیەکان و له بەین دەبرێت، بەڵام سەرەڕای ئەم هەوڵانەش ڕێژەی ڕێوی پێوانەێکی باشی له ناوچەی سەقزدا تۆمار کردوه و شارەزایان پێیان وایه که مەترسیێکی ئەوتۆی له سەر نیه که ڕەگەزی ئەم ئاژەڵه له نێو بچێت.
هەڵۆ‌
ئاژەڵ‌‌ هەڵۆ یەکێک له گەورەترین و بەهێزترین پەلەوەرەکانی سەقزه و به هۆی شاخاوی بوونی ناوچەی سەقز له هەموو شاخ و چیاێکی ئەم دەڤەرەدا بوونی هەیه. هەڵۆکانی ناوچەی سەقز درێژاییەکەیان له دەنووکیانەوه تا لای کلکیان 1 میتر دەبێت و کێشەکەیشیان له نێوان 3 تا 6 کیلۆدایه و هەروەها بەرزی باڵەکانیشیان تا 2 میتر دەبێت. هەڵۆ سیمای لەخۆبایی و ترس هێنەره و لە هەمان کاتدا، تواناێکی باشی له ڕاو کردندا هەیه. سەری هەڵۆکان گەوره و تووکنە و چاوەکانیان زل و زیته و زۆر به باشی دەتوانن ببینن و له کاتی هەڵفڕین له ئاسماندا دەتوانن هەر گیان لەبەرێک که هێزیان پێی بشکێت وەک هەوره تریشقه به سەریدا دابەزن و لە گەڵ خۆیان بیبەن. ڕەنگی هەڵۆکانی ناوچەی سەقز له دوو ڕەنگی سەرەکی قاوەیی و ڕەش پێک هاتوه بەڵام هەندێک جار هەڵۆی سووریش لەم ناوچه بینراوه. هەڵۆ له نێوان 25 تا 35 ساڵ ئەژی و هەندێک جاریش ئەم تەمەنه تا 45 و بگره زیاتریش ئەڕوات. هەڵۆ زۆرتر له کاتی ڕاو کردندا پەلاماری پەلەوەره بچووکەکان ئەدات و هەروەها مشک و کەروێشک و ڕێوی و سمۆرەیش لەو ئاژەڵانەن، که لە لایەن هەڵۆکانی ناوچەی سەقز ڕاو دەکرێن. هەڵۆ هێلانەکەی له سەر لووتکەی کێوە سەر کەشەکان و داره بەرزەکان چێ دەکات و له لای خەڵکی ناوچەی سەقز وەکوو هێما و سیمبۆلی سەربەرز ژیان و سەر دانەنەواندن چاوی لێدەکرێت و ئەم ڕوانینه له شێعر و هۆنراوەی شاعیرانی ئەم دەڤەرەش ڕەنگی داوەتەوه و تەنانەت یەکێک له سەرەکیترین مەیدانەکانی نێو شاری سەقز به نێوی فەلەکەی هەڵۆ ناونراوه و هەڵۆ به کردەوه بوەته هێما و سیمبۆلی شاری سەقز و له هەر شوێنێکی کوردستان نێوی هەڵۆ دەبیسترێت، بێ ئیختیارخەڵکی ئەو جێگایه، نێوی سەقز و دانیشتوانی ئەم شارەیان بیر دەکەوێتەوه.
کەو‌
ئاژەڵ‌‌ قاسپەی کەوی کوێستانانی سەقز له مێژه وێردی سەر زمانی پیر و لاوی ئەم دەڤەرەیه وبۆته هەوێنی عەشق و خۆشەویستی و وەک مۆسیقای دڵنشین، دڵ و ناخی دڵداران و عاشقان ئەهەژێنێت. کەو یەکێک لەو پەلەوەره جوان و بەنێو بانگانەی ناوچەی سەقزه که نه تەنها له شاخ و پێدەشتەکانی ئەم ناوچه بەڵکوو له ماڵ و مەنزڵی بەشێکی بەرچاوی خەڵکی شار ودێهات، بەدی دەکرێت و قاسپە قاسپەی کەوی کوێستانان تێکەڵ به قاسپەی کەوی بەندی قەفەسی شار و لادێکان بوه و ئەم پەلەوەرەی کردوەته هاوڕێێک بۆ دانیشتوانی ناوچه. هەر چەند ناوەندی هەواڵنێری سەقز به تەواوی دژی ڕاوکردن و له نێو بردنی ئاژەڵانی ناوچەکەمانه و هەوڵ ئەدات کولتووری خۆشەویستی و پاراستنی ئاژەڵ لەم ناوچەدا پەره پێبدات، بەڵام ئەوەیش ناشارینەوه که زستانان، ڕاوه کەو دەبێته یەکێک له گرینگترین سەرقاڵیەکانی ڕاوچیان و مەنجەڵ و مەتبەخ و سفرەی بەشێکی بەرچاو له دانیشتوانی ناوچەی سەقز به گۆشتی کەو دەڕازێتەوه و بۆنی کەوی برژاو تەماح وەبەر هەموو کەس ئەنێت.


🗄 سەرچاوەکان
[1] ⚫ دیارینەکراو | 🏳️ کوردیی ناوەڕاست | ناوەندی هەواڵنێری سەقز

⁉️ تایبەتمەندییەکانی بابەت - Meta-data
🏷️ پۆل: 📖 کورتەباس
🏳️ زمانی بابەت: 🏳️ کوردیی ناوەڕاست
📙 پەڕتووک - کوورتەباس: 🌏 جوگرافیا
🏙 شار و شارۆچکەکان: ⚪ سەقز

⁉️ تایبەتمەندییە تەکنیکییەکان
✨ کوالیتیی بابەت: 74% ✔️
74%
✖️
 30%-39%
خراپ👎
✖️
 40%-49%
خراپ
✖️
 50%-59%
خراپ نییە
✔️
 60%-69%
باش
✔️
 70%-79%
زۆر باشە
✔️
 80%-89%
زۆر باشە👍
✔️
 90%-99%
نایاب👏
74%
✔️
ئەم بابەتە لەلایەن: (مانو بەرزنجی)ەوە لە: Apr 24 2015 10:43AM تۆمارکراوە
✍️ ئەم بابەتە بۆ دواجار لەلایەن: (هاوڕێ باخەوان)ەوە لە: Apr 24 2015 10:49AM باشترکراوە
☁️ ناونیشانی بابەت
🔗
🔗
⚠️ ئەم بابەتە بەپێی 📏 ستانداردەکانی کوردیپێدیا هێشتا ناتەواوە و پێویستیی بە داڕشتنەوەی بابەتی و زمانەوانیی زۆرتر هەیە!
👁 ئەم بابەتە 4,736 جار بینراوە

📚 فایلی پەیوەستکراو - ڤێرشن
جۆر ڤێرشن 💾📖🕒📅 👫 ناوی تۆمارکار
📷 فایلی وێنە 1.0.120 KB Apr 24 2015 10:43AMمانو بەرزنجی
📚 پەڕتووکخانە
  📖 100 چیرۆک لەبارەی خۆشە...
  📖 لەبیر دەچیتەوە وەک ئەو...
  📖 هاوشێوەکانی پیاوێک
  📖 ئەرکی سیخوڕانی نهێنی
  📖 زۆرتر...


📅 کڕۆنۆلۆژیای رووداوەکان
  🗓️ 13-04-2021
  🗓️ 12-04-2021
  🗓️ 11-04-2021
  🗓️ 10-04-2021
  🗓️ 09-04-2021
  🗓️ 08-04-2021
  🗓️ 07-04-2021


💳 کۆمەکی دارایی
👫 هاوکارانی کوردیپێدیا
💬 بیروڕاکانتان
⭐ کۆکراوەکان
📊 راپرسی
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
بۆ پێشخستنی کارەکانی رێکخراوەکەمان و باشترکردنی ماڵپەڕەکەمان تکایە وەڵامی پرسیارەکانی ئەم راپرسییەمان بدەرەوە..
زۆر سوپاس بۆ هاوکاریتان!
- راپرسی دەربارەی رێکخراوی کوردیپێدیا و ماڵپەڕەکەی!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
ڤایرۆسی کۆڕۆنا مرۆڤایەتیی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە، ئەم مەترسییە کوردستانییانیشی گرتووەتەوە.. هەربۆیە گرنگە وەڵامی ئەم راپرسییە بدرێتەوە تاوەکو بزانین چۆن رەفتار لەگەڵ ئەم کێشەیەدا بکەین!
- راپرسی دەربارەی ڤایرۆسی کۆڕۆنا (کۆڤید 19)
📌 رۆژەڤ
ئەبوبەکر عومەر ئەحمەد کاڕەش سۆربەشی - دیار
(دیار – ڕێکخستنی حسک)، لە ڕێکەوتی (31-07-1982)دا لەلایەن مەلا عوزێری سەرۆکجاشی فەوجی (130)ی جاشە سووکەکان لە گوندی قوڵتەپە دەستگیرکراو ڕادەستی ئەمنی هەولێری کرا. دواتر لە ڕێکەوتی (18-01-1983)دا لە دادگای شۆڕشی بەعس سزای لە سێدارە دانی بۆ دەرچوو و لە ڕێکەوتی 14-04-1985 لە ئەبوغرێب لە سێدارەدراوە.
ئەبوبەکر عومەر ئەحمەد کاڕەش سۆربەشی - دیار
خالد بەگی جەبری
خالد بەگی جەبری بە تورکی (جوبرانلی خالید بەی) فەرماندەیەکی کورد بوو لە سوپای دەولەتی عوسمانی و دواتریش لە کۆماری تورکیا. خالید بەگ دژی سیاسەتەکانی ئەتاتورک وەستایەوە و پەیوەندی بە شۆڕشی شێخ سەعیدی پیرانەوە کرد. ڕۆژی 20-01-1924 لە ئەرزەرووم دەستگیر کرا و ڕۆژی 14-04-1924 لە تەمەنی 43 ساڵیدا بە فەرمانی ئەتاتورک لە بتلیس لە دار درا.
بەپێی هەواڵی ڕۆژنامەکانی ئەو سەردەمە و تۆمارە فەرمییەکانی دەوڵەتی تورک، خالید بەگ لەبەردەم پەتی سێدارەدا بە جەلادەکانی تورک دەڵێت:
من تەنیا نیم لەبەرامبەر ئێوە. نەتەوە
خالد بەگی جەبری
نەمام غەفووری
دکتۆر نەمام کچی مەحموود ئاغای کاکەزیاد حەمە ئاغای غەفووری، ناسراو بە نەمام غەفووری، لە دایکبووی ساڵی 1968 لە بنەماڵەیەکی نیشتمانپەروەری کۆیە بووە. نەمام غەفووری پزیشکی نەشتەرگەر بووە و ماوەی 35 ساڵ لە سوێد ژیاوە. و لە ساڵی 2014 گەڕایەوە بۆ کوردستان بە مەبەستی کۆمەک و هاوکاری و خزمەتگوزاریی تەندروستی بۆ ئاوارەکانی کوردی ئێزدی. ئەم خانمە پزیشکە بەڕێوبەری رێکخراوی هاریکاریی هاوبەش بۆ کوردستان (Joint Help For Kurdistan) بوو، کە رێکخراوێکی سویدییە بۆ پشتیوانی و هاوکاریکردنی کوردستان و بە تایبەت خەڵکی
نەمام غەفووری
پەکەکە لە قەندیل ناڕوات!
نالیا ئیبراهیم
قەندیل ئەو ناوچە شاخاوییە کە دەکەوێتە باشووری کوردستان، لە زنجیرە چیاکانی زاگرۆسە، بە دژوارترین و گرنگترین چیاکانی کوردستان دادەنرێت کە بەرزاییەکەی زیاتر لە 3000 مەترە.
بەدرێژایی خەباتی کوردان قەندیل رۆڵێکی گرنگی بینیوە، بەڵکو هەمیشە لانکی پێشمەرگە و سەنگەری بەرگری بووە، هەمیشە داگیرکارانی کورد نەیانتوانیوە داگیری بکەن، هەڵکەوتنی چیاکانی زۆر سەختن، مانەوە لەو چییانە ئیرادەیەکی زۆر و خۆڕاگری دەوێت کە بە هەمیشەیی بەفری لێیەو کەش هەوایەکی زۆر ساردی هەیە.

هەموان دەزانین ساڵی 19
پەکەکە لە قەندیل ناڕوات!
لەیلا بەرزنجی
ناوی تەواو لەیلا سەڵاحەددین ٸەحمەد بەرزنجی
لەداکبوی 1/2/1982 لە قەزای سۆرانە
بڕوانامەی دبلۆم جوگرافی گەشتیاری لەپەیمانگای تەکنیکی هەولێر و
بەکالۆریۆسی پەروەردەیی لەکۆمەڵایەتی بەدەستهێناوە.
خێزاندارە و خاوەنی دووکچ و کوڕێکە..
مامۆستایە لەقوتابخانەی ئاشتی ستی دوو سەربە پەروەردەی دەشتی هەولێر..
لەساڵی 1998 دەستی کردوە بە نوسین و لەساڵی2018 ەوە بەرهەمەکانی لە گۆڤارو ڕوژنامەکاندا بڵاودەکاتەوە.
لەیلا بەرزنجی

Kurdipedia.org (2008 - 2021) version: 13.04
| 📩 contact@kurdipedia.org | ✔️CSS3 | ✔️HTML5
| کاتی ئافراندنی لاپەڕە: 0,281 چرکە!
☎ +9647701579153 +9647503268282
| ☎ +31654710293 +31619975574


Kurdipedia Project is an initiative of
(Bakhawan Software 1998 - 2021)